ΚΥΑ για το νέο σύστημα διαχείρισης προγραμματίζεται για το πρώτο τρίμηνο του 2026

Η πολυαναμενόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση για τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού (ΠΔΕΠ) στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα αναμένεται να εκδοθεί το πρώτο τρίμηνο του 2026, με στόχο να εντάξει έναν τομέα που σήμερα λειτουργεί αποσπασματικά στην Ελλάδα. Η έλλειψη ενός ενοποιημένου κανονιστικού πλαισίου, εθνικών στόχων και δεσμευτικών δεικτών απόδοσης καθιστά την επικείμενη απόφαση ζωτικής σημασίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΚΥΑ θα χρησιμεύσει ως κεντρικός οδηγός για την αντιμετώπιση των κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων, όπως ρούχα και υποδήματα, που προέρχονται από οικιακή κατανάλωση καθώς και επαγγελματικές δραστηριότητες. Αυτή η κατηγορία αποβλήτων είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες στην Ευρώπη εξαιτίας της αυξανόμενης παραγωγής και κατανάλωσης, ενώ η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση παραμένουν περιορισμένες.

Η διαδικασία της ΚΥΑ περιλαμβάνει την ολοκλήρωση του αρχικού σχεδίου και μια δημόσια διαβούλευση, πριν εισαχθεί προς έγκριση στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) και κατόπιν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας εκτιμάται για τους πρώτους μήνες του 2026, χρονική περίοδος κρίσιμη για την προσαρμογή της χώρας στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και την αναδιάρθρωση της αγοράς διαχείρισης κλωστοϋφαντουργικών αποβλήτων.

Αυτή τη στιγμή, η συλλογή κλωστοϋφαντουργικών υλικών συνήθως διεξάγεται από ιδιωτικές εταιρείες όπως η RECYCOM, η East West και η TexCycle, καθώς και μέσω κάποιων φιλανθρωπικών οργανώσεων. Βασίζονται σε ειδικούς κάδους που έχουν τοποθετηθεί σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, συγκεντρώνοντας μεταχειρισμένα ρούχα και άλλα υλικά για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση.

Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν εντάσσεται σε κάποιο επίσημο πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης, αφού λειτουργεί με ιδιωτικούς όρους και χωρίς καθορισμένα εθνικά κριτήρια ή υποχρεώσεις που να προκύπτουν από την υφιστάμενη νομοθεσία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας αγοράς με ανομοιομορφίες και περιορισμένη διαφάνεια.

Αναγκαία αλλαγή αναμένεται να προέλθει από την αναθεωρημένη Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα, που τέθηκε σε εφαρμογή στις 17 Οκτωβρίου, καλώντας τους παραγωγούς και εισαγωγείς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείριση των προϊόντων τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Οι κράτη-μέλη υποχρεούνται να προσαρμόσουν την εθνική τους νομοθεσία μέχρι τον Ιούνιο του 2027, με προθεσμία για τη λειτουργία των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης για τα κλωστοϋφαντουργικά αποβλήτων τον Απρίλιο του 2028.

Στην Ελλάδα, η νομοθεσία ήδη καθορίζει το πλαίσιο με τον ν. 4819/2021, που απαιτεί τη θέσπιση ΠΔΕΠ για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ωστόσο οι λεπτομέρειες του Προγράμματος παραμένουν άγνωστες. Η επερχόμενη ΚΥΑ αναμένεται να προσδιορίσει τους ρόλους των εμπλεκομένων φορέων, τους στόχους και τις χρηματοδοτικές διαδικασίες.

Ο ΕΟΑΝ επεξεργάζεται αυτή τη στιγμή ένα αρχικό σχέδιο ΚΥΑ, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και τις εξελίξεις σε άλλα κράτη-μέλη που έχουν ήδη προχωρήσει με συστήματα ΠΔΕΠ. Στο προσεχές διάστημα, θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς προκειμένου να επιτευχθεί μια λειτουργική και αποδεκτή για όλους λύση.

Η δημόσια διαβούλευση θα διαφανεί καθοριστική για την εξέλιξη της διαδικασίας, καθώς θα πρέπει να μετατραπεί το άτυπο μοντέλο συλλογής σε ένα οργανωμένο σύστημα με ξεκάθαρες υποχρεώσεις και μετρήσιμα περιβαλλοντικά οφέλη. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την έγκριση της ΚΥΑ, η Ελλάδα θα χρειαστεί σύντομα να ανεβάσει τον πήχη σε έναν τομέα με αναγνωρίσιμες προκλήσεις στη διαχείριση αποβλήτων, κρίσιμο για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας.

Διαβάστε ακόμη