Η Ψυττάλεια και η πρόκληση της επαναχρησιμοποίησης νερού: δομικές προκλήσεις και ευκαιρίες

Η νέα φάση της αναβάθμισης της Ψυττάλειας βρίσκεται προ των πυλών, με σκοπό να επανακαθοριστεί ο ρόλος του μεγαλύτερου Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων της χώρας στην αξιοποίηση των υδάτινων πόρων και την κυκλική οικονομία. Η προκήρυξη για το έργο «Ψυττάλεια 3.0» επικεντρώνεται στην τεχνική τεκμηρίωση, που θα καθορίσει τις απαιτήσεις, τις τεχνολογικές λύσεις και τις επενδύσεις που θα ανοίξουν τον δρόμο για την υλοποίηση αυτής της φάσης, εστιάζοντας στην ενεργειακή αξιοποίηση και την επαναχρησιμοποίηση των εκροών.

Το ΥΠΕΝ και η ΕΥΔΑΠ φαίνεται να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη διαχείριση των λυμάτων, με βασικό στόχο την πλήρη αξιοποίηση των λυμάτων και του ανακτημένου νερού της Ψυττάλειας, σύμφωνα με πηγές του energygame.gr.

Το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας (ΚΕΛΨ) αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις της Ευρώπης με σχεδιαστική ικανότητα ανάλογη 5.600.000 ισοδύναμου πληθυσμού, διαχειριζόμενο μέση ημερήσια παροχή 680.000 κυβικών μέτρων αστικών λυμάτων και προεπεξεργασμένων υγρών βιομηχανικών αποβλήτων. Επίσης, σημαντική ποσότητα όμβριων υδάτων εισέρχεται στο ΚΕΛΨ μέσω του δικτύου του κέντρου της Αθήνας.

Αυτό το έργο αποτελεί σημαντική περιβαλλοντική πρωτοβουλία για την Ελλάδα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αποκατάσταση του Σαρωνικού, με την αφαίρεση του οργανικού φορτίου κατά 93% και του αζώτου κατά 80%. Την ίδια ώρα, η ΕΥΔΑΠ μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα μέσω της αξιοποίησης βιοστερεών και βιοαερίου για την παραγωγή ενέργειας. Παρ’ όλα αυτά, οι δομικοί περιορισμοί από το συγκεντρωτικό μοντέλο διαχείρισης λυμάτων στην Αττική είναι προφανείς.

Η σημασία της αποτελεσματικής αξιοποίησης της υποδομής είναι αναμφισβήτητη, καθώς οι ετήσιες εκροές ανέρχονται περίπου σε 300 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Ο πρόεδρος της ΕΥΔΑΠ, Γιώργος Στεργίου, επισήμανε σε συνέδριο της Deloitte ότι «το νερό που παράγεται εκεί είναι περίπου το 75% ανάλογο των ποσοτήτων νερού που καταναλώνουμε ημερησίως στην κατοικία. Αυτό το νερό εκβάλλεται στη θάλασσα», δείχνοντας τη σπατάλη αυτού του πολύτιμου πόρου.

Εντούτοις, η επαναχρησιμοποίηση του νερού από την Ψυττάλεια παραμένει μια πρόκληση λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της ανάγκης δημιουργίας νέων υποδομών μεταφοράς. Ο Γιώργος Στεργίου ανέφερε ότι «μεταφέρουμε τα λύματα από όλη την Αττική στην Ψυττάλεια και μετά θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα καινούργιο δίκτυο για να μεταφέρουμε προς τα πίσω το νερό που παράγεται», υποδηλώνοντας τις δυσκολίες και το κόστος που αυτό συνεπάγεται.

Η νέα αυτή φάση της εγκατάστασης αποσκοπεί να διαχειριστεί το προαναφερθέν δίλημμα, καθώς η μελέτη που θα προκηρυχθεί θα ενσωματώσει τις απαιτήσεις της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας για τα αστικά λύματα και θα αναγνωρίσει τις βέλτιστες τεχνολογικές πρακτικές για τη μείωση του κόστους λειτουργίας, την ενεργειακή βελτιστοποίηση και την κατάλληλη αξιοποίηση των εκροών. Στόχος είναι να οριστούν με σαφήνεια ποιες ποσότητες νερού θα κατευθύνονται σε βιομηχανικές χρήσεις, ποιες θα χρησιμοποιούνται για άρδευση και ποιες για άλλες αστικές εφαρμογές, ανάλογα με τις τεχνικές προδιαγραφές και το κόστος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη εκπονείται ένα master plan για τις ανάγκες ανακτημένου νερού στην Αττική, με σκοπό να αποτυπωθούν οι πραγματικές ανάγκες και να καθοριστεί το ευρύτερο μείγμα χρήσεων για την αποδοτική αξιοποίηση του ανακτημένου νερού.

Τεχνικά, η υφιστάμενη υποδομή της Ψυττάλειας αναπτύσσεται σε τέσσερα κύρια σημεία και περιλαμβάνει έξι δεξαμενές πρωτοβάθμιας καθίζησης, δώδεκα βιοαντιδραστήρες και εξήντα τέσσερις δεξαμενές τελικής καθίζησης. Η συνολική παροχή αέρα φτάνει τα 550.000 κυβικά μέτρα την ώρα, ενώ διαδικασίες όπως η περαιτέρω επεξεργασία μέσω φίλτρων άμμου και απολύμανση με υπεριώδη ακτινοβολία συμβάλλουν στην ανακυκλούμενη χρήση μέρους των λυμάτων.

Παράλληλα, διερευνώνται και εναλλακτικές μέθοδοι αξιοποίησης των εκροών που δε θα απαιτούν εκτεταμένα δίκτυα. Υπό συζήτηση είναι η δυνατότητα απευθείας διοχέτευσης του επεξεργασμένου νερού στον υδροφόρο ορίζοντα της Αττικής, ώστε να συμβάλει στην αποκατάστασή του. «Μια ιδέα που έχει πέσει στο τραπέζι είναι να ενισχύσουμε τον υδροφόρο ορίζοντα της Αττικής που είναι ιδιαίτερα ταπεινωμένος και επιμολυσμένος», τόνισε ο Στεργίου.

Η πρωτοβουλία «Ψυττάλεια 3.0» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό για την επαναχρησιμοποίηση του νερού στην Αττική, με κίνηση προς την ανάπτυξη αποκεντρωμένων μονάδων επεξεργασίας σε κοντινές περιοχές όπως το Κορωπί και η Ραφήνα. Αυτές οι μονάδες μπορούν να καταστήσουν πιο άμεσες τις παροχές άρδευσης και να καλύψουν τις τοπικές ανάγκες.

Έτσι, επιδιώκεται η επίλυση ενός βασικού «παράδοξου» της Ψυττάλειας: την μετατροπή ενός έργου που θεωρείται ορόσημο για την περιβαλλοντική προστασία σε μια υποδομή που μπορεί να αναδιαμορφώσει τον ρόλο της, εξελισσόμενη από Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων σε κόμβο ανάκτησης πόρων και παραγωγής ενέργειας και νερού.

Διαβάστε ακόμη