Γυναίκες και οικονομικά αδύναμοι πληθυσμοί: Θύματα της κλιματικής κρίσης
Οι γυναίκες και οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες παγκοσμίως έχουν υποστεί τις πιο σοβαρές επιπτώσεις από τις ακραίες καιρικές συνθήκες του 2025, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της οργάνωσης World Weather Attribution (WWA). Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι ανθρωπογενείς αιτίες της κλιματικής αλλαγής προκαλούν αύξηση της συχνότητας και της έντασης των καιρικών φαινομένων, τονίζοντας την επιτακτική ανάγκη μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Η μελέτη της WWA εξέτασε 22 ακραία καιρικά γεγονότα που συνέβησαν το τελευταίο έτος, αναδεικνύοντας την ακραία ζέστη ως μια από τις πιο επικίνδυνες φυσικές καταστροφές. Αν και η μέση θερμοκρασία του 2025 δεν ξεπέρασε την κορυφή του 2024, οι συνέπειες της υπερθέρμανσης είχαν σοβαρές ανθρωπιστικές επιπτώσεις, με περισσότερους από 24.000 θανάτους στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, πολλές εκ των οποίων συνδέονται με προϋπάρχουσες υγειονομικές καταστάσεις.
Οι γυναίκες σε περιοχές όπως το Νότιο Σουδάν βρίσκονται ιδιαίτερα εκτεθειμένες στην ακραία ζέστη, με θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 40°C. Αυτές αφιερώνουν περίπου το 60% του χρόνου τους σε μη αμειβόμενες δραστηριότητες, όπως η μεταφορά νερού και η ετοιμασία γευμάτων, γεγονός που επιβαρύνει την υγεία τους. Η εκπαιδευτική διαδικασία για τα κορίτσια επίσης θίγεται, με τις σχολικές διακοπές να οδηγούν σε μαθησιακές απώλειες και αυξημένο κίνδυνο πρόωρων γάμων, ενισχύοντας (ταυτόχρονα) τις παραδοσιακές έμφυλες αντιλήψεις.
Η έκθεση υπογραμμίζει πως η άνιση κατανομή των επιπτώσεων επηρεάζει όχι μόνο τις γυναίκες, αλλά και τους φτωχότερους πληθυσμούς στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, οι οποίοι αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια, περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό και ανεπαρκή υποδομή. Οι ερευνητές επισημαίνουν τις γεωγραφικές ανισότητες στον τομέα της κλιματικής επιστήμης, καθώς η πλειοψηφία των μοντέλων έχει αναπτυχθεί για τις χώρες του Βορρά, περιορίζοντας την ακρίβεια των προβλέψεων για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.
Η WWA προειδοποιεί ότι η προσαρμογή στις κλιματικές αλλαγές δεν είναι από μόνη της αρκετή. Η εμπειρία από τις καταιγίδες στις μικρές νησιωτικές χώρες της Καραϊβικής, όπως η Τζαμάικα, αναδεικνύει πως ακόμα και οι καλά οργανωμένες προετοιμασίες δεν μπορούν να αποτρέψουν καταστροφές. Οι ειδικοί επισημαίνουν την οξεία ανάγκη για ταχεία μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να αποφευχθούν οι πιο σοβαρές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα παραμένει μία από τις κύριες αιτίες της υπερθέρμανσης και ευθύνεται για περίπου το 68% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και σχεδόν το 90% των εκπομπών CO₂. Η έκθεση της WWA τονίζει την επείγουσα ανάγκη για μετάβαση σε καθαρές πηγές ενέργειας και συνιστά αυξημένες επενδύσεις σε προσαρμοστικά μέτρα για την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων.
Το 2025 αποτελεί σαφή απόδειξη ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη εδώ, πλήττοντας ιδιαίτερα εκείνους που διαθέτουν λιγότερους πόρους για να τις αντιμετωπίσουν. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η προστασία του πλανήτη απαιτεί συντονισμένη δράση σε παγκόσμια κλίμακα και όχι μόνο από τις πλούσιες χώρες.
