Greenpeace καλωσορίζει την εφαρμογή της Συνθήκης για τους Ωκεανούς

Η Greenpeace ανακοίνωσε τη σημασία της πρόσφατης ενεργοποίησης της Παγκόσμιας Συνθήκης για τους Ωκεανούς, με στόχο την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και των διεθνών υδάτων. Στη δήλωσή της, η οργάνωση εξετάζει τις νομικές και πολιτικές πτυχές της Συνθήκης, τις προσδοκίες από τις κυβερνήσεις, καθώς και τα επόμενα βήματα που θεωρεί απαραίτητα για την αποτελεσματική προστασία των ωκεανών.

Η δήλωση της Greenpeace

Με την ολοκλήρωση 120 ημερών από την επικύρωσή της, η Παγκόσμια Συνθήκη για τους Ωκεανούς τέθηκε σε εφαρμογή στις 17 Ιανουαρίου 2026, σηματοδοτώντας μια νίκη έπειτα από δύο δεκαετίες ακούραστης προσπάθειας για την προστασία της θάλασσας, που φιλοξενεί εκατομμύρια είδη και πολύτιμα οικοσυστήματα. Καλλιτέχνες απ’ όλο τον κόσμο δημιουργούν εντυπωσιακά έργα τέχνης στον δρόμο, γιορτάζοντας αυτή τη σημαντική στιγμή που προήλθε από τη συνεργασία επιστημόνων, οργανισμών και εκατομμυρίων πολιτών.

Ενώ ήδη υπάρχουν εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές για την προστασία της θάλασσας, αυτή η Συνθήκη θεωρείται καίριας σημασίας. Με μόλις το 0,9% της ανοιχτής θάλασσας παγκοσμίως να απολαμβάνει πλήρη ή υψηλή προστασία, η Συνθήκη είναι απαραίτητη για την επέκταση της προστασίας, τη σύσταση θαλάσσιων καταφυγίων που προάγουν τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας για δισεκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από τους θαλάσσιους πόρους.

Αν και στόχοι όπως το 30Χ30 ισχύουν για τα εθνικά ύδατα, η Συνθήκη επιτρέπει την ουσιαστική προστασία των διεθνών υδάτων, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η φύση και τα οικοσυστήματα δεν περιορίζονται από ανθρώπινες γραμμές και απαιτούν μια πιο σφαιρική προσέγγιση.

Τι σημαίνει η ενεργοποίηση της Συνθήκης:

Οι κυβερνήσεις που έχουν επικυρώσει τη Συνθήκη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, είναι πλέον νομικά υποχρεωμένες να καταβάλλουν προσπάθειες για την προστασία της.

Η νομική αυτή υποχρέωση πρέπει να προάγει σοβαρά βήματα για τη θάλασσα. Θυμίζουμε ότι η Ελλάδα έχει στο παρελθόν αντιμετωπίσει κυρώσεις για την αδράνειά της σε περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, και η Συνθήκη για τους Ωκεανούς δεν θα πρέπει να γίνει άλλη μια τέτοια περίπτωση.

Τι ακολουθεί:

Οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για την εφαρμογή μέτρων είναι επιτακτικές. Το μήνυμα προς τις κυβερνήσεις είναι σαφές:

Η Συνθήκη πρέπει να μπορεί να εφαρμόζει μέτρα άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις ή εξαρτήσεις από άλλους οργανισμούς, όπως οι Περιφερειακές Οργανώσεις Διαχείρισης Αλιείας.

Δημιουργία θαλάσσιων καταφυγίων που να ελέγχουν ανεύθυνες ανθρώπινες δραστηριότητες και να επιτρέπουν στα οικοσυστήματα να ανακάμπτουν είναι κρίσιμη. Αυτές οι περιοχές πρέπει να είναι πλήρως ή σε μεγάλο βαθμό προστατευμένες, ώστε να διασφαλιστεί ότι εκτενείς θαλάσσιες εκτάσεις θα έχουν κλείσει για καταστροφικές ανθρώπινες δραστηριότητες. Αντίθετα, πολλές από τις σημερινές προστατευόμενες περιοχές δεν είναι τίποτα περισσότερο από απλές καταγραφές. Είναι απαραίτητο οι κυβερνήσεις να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη των καταφυγίων βασίζεται σε σαφή επιστημονικά στοιχεία και ότι συμμετέχουν οι τοπικοί πληθυσμοί, ώστε η διαδικασία να είναι δίκαιη και επιστημονικά υποστηριγμένη.

Η αλιεία χρειάζεται αυστηρό έλεγχο, ιδιαίτερα για τους μεγάλους παίκτες της αλιευτικής βιομηχανίας. Η κακή διαχείριση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και οι αδυναμίες των περιφερειακών οργανισμών έχουν προκαλέσει την υπεραλίευση του 35,4% των παγκόσμιων ιχθυαποθεμάτων, με τη Μεσόγειο να είναι από τις πιο υπεραλιευμένες θάλασσες παγκοσμίως. Η μείωση των ιχθυαποθεμάτων και η άνιση εκμετάλλευση τους έχει συμβάλλει σε μια ραγδαία κρίση που η Συνθήκη μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίσει.

Η θεσμοθέτηση πολιτικών που προστατεύουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα από εξορυκτικές δραστηριότητες είναι επιτακτική, καθώς και η δέσμευση για διεθνές moratorium στις εξορύξεις βαθέων υδάτων (DSM), που είναι καταστρεπτική για τους ωκεανούς.

Πρέπει να διατηρηθεί μια δυναμική προσέγγιση συνεχούς προστασίας. Ο ποσοτικός στόχος του 30% πρέπει να είναι η αρχή και όχι το τέλος της προστασίας των θαλάσσιων περιοχών. Απαιτείται επένδυση στην αναβάθμιση των προστατευόμενων περιοχών, η εγκαθίδρυση οικολογικών διαδρόμων και η θέσπιση περιοχών Απόλυτης Προστασίας (10%). Για να είναι οι προσδιορισμένες Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές λειτουργικές και να εκπληρώνουν τον στόχο της ουσιαστικής προστασίας, χρειάζεται να γίνει μια συστηματική ανασκόπηση της διαχείρισης και του προγραμματισμού τους.

Όπως συμβαίνει με κάθε περιβαλλοντική πολιτική, η Συνθήκη αυτή πρέπει να σηματοδοτήσει την αρχή μιας σειράς συνεχών δεσμεύσεων και άμεσων πολιτικών για την προστασία της θάλασσας. Σε ένα διεθνές περιβάλλον που υποτιμά τους νόμους και τις συμφωνίες, απαιτούμε η Συνθήκη να μην αποτελέσει μία απλή συμβολική νίκη, αλλά έναν αποφασιστικό παράγοντα για δράση. Η διεθνής συνεργασία είναι το μόνο αποτελεσματικό μέσο για τη διαφύλαξη της θαλάσσιας ζωής, την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης, την έγκαιρη αντίδραση στην κλιματική αλλαγή και τελικά για την εξασφάλιση της παγκόσμιας ειρήνης.

Διαβάστε ακόμη