Η υποστήριξη περιοχών που βρίσκονται σε διαδικασία μετάβασης αποτελεί μια από τις πιο περίπλοκες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική κυβέρνηση αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, επικεντρώνοντας τις προσπάθειες της μέσω της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΥΔΑΜ), που διαχειρίζεται, μεταξύ άλλων, το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα ΔΑΜ 2021-2027:
- Συνολικό ποσό: 1,6 δισ. ευρώ για τις περιοχές που βρίσκονται σε μετάβαση, όπως η Δυτική Μακεδονία, η ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης και τα νησιά του Βορείου/Νοτίου Αιγαίου και της Κρήτης.
Η χρονιά 2025 αποδείχθηκε καθοριστική για την ΕΥΔΑΜ, καθώς το Πρόγραμμα εισήλθε σε φάση σοβαρής υλοποίησης. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους δείκτες του προγράμματος για το 2025 σε σύγκριση με το 2024:
- Εξειδίκευση: από 64% και 1.037 εκατ. ευρώ, αύξηση στο 90% και 1.458 εκατ. ευρώ (+41%).
- Προσκλήσεις: από 53% και 861 εκατ. ευρώ ανήλθαν σε 83% και 1.355 εκατ. ευρώ (+57%).
- Εντάξεις: από 25% και 411 εκατ. ευρώ ανήλθαν σε 53% και 852 εκατ. ευρώ (+110%).
Ο Διοικητής της ΕΥΔΑΜ, Πελοπίδας Καλλίρης, τονίζει ότι το 2026 θα είναι μια ακόμα χρονιά όπου θα ενταθούν οι προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός νέου οικονομικού οικοσυστήματος στις περιοχές του ΔΑΜ, μέσω νέων επενδύσεων και θέσεων εργασίας.
Οι δείκτες συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, με την εξειδίκευση πλέον στο 117%, τις προσκλήσεις στο 92% και τις εντάξεις στο 64%.
Στον τομέα στήριξης της επιχειρηματικότητας, ξεχωρίζουν τέσσερις κύκλοι προσκλήσεων:
- Έξι προσκλήσεις κρατικών ενισχύσεων για όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με προϋπολογισμό 330 εκατ. ευρώ, συγκέντρωσαν 976 υποβολές, εκ των οποίων 852 προχωρούν σε ένταξη ή βρίσκονται υπό ένταξη. Η δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 401,2 εκατ. ευρώ, με συνολικό προϋπολογισμό έργων 629 εκατ. ευρώ. Οι συγκεκριμένες προσκλήσεις για τον Δήμο Μεγαλόπολης (προϋπολογισμός 86 εκατ. ευρώ) άγγιξαν τις 123 υποβολές και οδήγησαν σε 80 εγκρίσεις, με δημόσια δαπάνη 188 εκατ. ευρώ και συνολικό προϋπολογισμό εγκεκριμένων έργων 332 εκατ. ευρώ.
Στον τομέα της ενέργειας:
- Οι τέσσερις προσκλήσεις (με προϋπολογισμό 140 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνουν 33 υποβολές συνολικού προϋπολογισμού 264 εκατ. ευρώ, με δύο πράξεις ήδη ενταγμένες και την αξιολόγηση να βρίσκεται σε διαδικασία. Επίσης, οι δύο δράσεις de minimis «Επιχειρώ Πράσινα» για νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100 κατοίκους (προϋπολογισμός 50 εκατ. ευρώ) έχουν 734 υποβολές και συνολικό προϋπολογισμό 90,6 εκατ. ευρώ, που βρίσκονται επίσης σε αξιολόγηση. Σύμφωνα με την έως τώρα πορεία αξιολόγησης των υποβληθέντων επενδυτικών σχεδίων, αναμένονται περίπου 6.250 νέες θέσεις εργασίας στις περιοχές μετάβασης.
Αναφορικά με τη ρευστότητα:
- Το Ταμείο Δανείων του Ταμείου Χαρτοφυλακίου ΔΑΜ (παρέχοντας δάνεια από 5.000 έως 500.000 ευρώ, με 50% άτοκη συγχρηματοδότηση και επιδότηση επιτοκίου 3% στο υπόλοιπο 50% για 3 έτη και διάρκεια 1–10 έτη) έχει ήδη προσφέρει μετρήσιμα αποτελέσματα:
– 320 εγκρίσεις, 297 συμβάσεις και 287 τελικές εκταμιεύσεις. Αυτό αντιστοιχεί σε:
-53,7 εκατ. ευρώ στις εγκρίσεις
– 49,2 εκατ. ευρώ στις συμβάσεις
-41 εκατ. ευρώ στις τελικές εκταμιεύσεις.
Το 2025 απέδειξε ότι το συγχρηματοδοτούμενο Πρόγραμμα ΔΑΜ 2021-2027 λειτουργεί αποτελεσματικά και αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα.
Το 2026 θα κριθεί:
- στην ολοκλήρωση έργων
- στην επιτάχυνση των επενδύσεων και
- στη σταθερή ροή ρευστότητας προς τις επιχειρήσεις των περιοχών μετάβασης.
Με δεδομένο ότι οι υψηλοί ρυθμοί υλοποίησης θα συνεχιστούν, η ΕΥΔΑΜ έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει πρότυπο για το πώς μια δύσκολη μετάβαση μπορεί να δημιουργήσει αναπτυξιακές ευκαιρίες και νέες, καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Διαβάστε ακόμη