Δισεκατομμύρια σε κίνδυνο: Παγώνουν επενδύσεις στην πράσινη αμμωνία

Η αρχική ευφορία γύρω από την «πράσινη» αμμωνία φαίνεται να έχει αρχίσει να υποχωρεί, καθώς ηγέτες κορυφαίων εταιρειών λιπασμάτων εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη σταθερών κινήτρων και αποτελεσματικών μηχανισμών τιμολόγησης του άνθρακα, που είναι απαραίτητα για τη βιωσιμότητα των μεγάλων επενδυτικών προγραμμάτων.

Η πράσινη αμμωνία παράγεται από υδρογόνο που προέρχεται από ηλεκτρόλυση χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και θεωρείται καθαρή εναλλακτική λύση στην «γκρίζα» αμμωνία που παράγεται από ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, αναφορές για αβεβαιότητα γύρω από τη συνέχιση των φορολογικών κινήτρων στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία εισήγαγε ο Τζο Μπάιντεν μέσω του Inflation Reduction Act (IRA), καθώς και οι διαβουλεύσεις στην Ευρώπη σχετικά με πιθανές εξαιρέσεις από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), έχουν δημιουργήσει ένα αρνητικό κλίμα για τις επενδύσεις.

Πίεση στις επενδύσεις

Σύμφωνα με επίσημες πηγές των Financial Times, ο Ahmed El-Hoshy, διευθύνων σύμβουλος της Fertiglobe, του τμήματος λιπασμάτων της κρατικής ενεργειακής εταιρείας του Άμπου Ντάμπι, ADNOC, δηλώνει ότι χωρίς υψηλές τιμές CO₂ ή γενναιόδωρες επιδοτήσεις, «δεν υπάρχει λόγος να επενδύσει κανείς εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια». Ουσιαστικά, όπως εξηγεί, η πράσινη αμμωνία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την γκρίζα αμμωνία αν δεν υπάρχουν ισχυρά οικονομικά κίνητρα. Αυτή τη στιγμή, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, οι παράγοντες αυτοί δεν είναι επαρκείς, καθιστώντας την επενδυτική διαδικασία πιο περίπλοκη.

Η κατάσταση στις αγορές κεφαλαίου προσθέτει περαιτέρω ανησυχία. Η μετοχή της Fertiglobe διαπραγματεύεται με discount περίπου 60% σε σχέση με την αξία αναπαραγωγής των περιουσιακών της στοιχείων, γεγονός που οδηγεί τους επενδυτές, όπως επισημαίνει ο El-Hoshy, να προτιμούν μερίσματα ή επαναγορές μετοχών αντί για επενδύσεις σε νέες παραγωγικές μονάδες. Μάλιστα, η εταιρεία έχει ήδη σταματήσει ορισμένα μεγάλα έργα μπλε αμμωνίας λόγω της χαμηλής ζήτησης. Ανάλογες είναι οι ανησυχίες και του Svein Tore Holsether, επικεφαλής της Yara International, του μεγαλύτερου ομίλου λιπασμάτων στην Ευρώπη, ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Δεν μπορεί να υπάρξει πράσινη μετάβαση με κόκκινους αριθμούς», τονίζοντας την ανάγκη για κερδοφορία προκειμένου να ενισχυθεί η παραγωγή. Πολλά έργα που είχαν ανακοινωθεί τα προηγούμενα χρόνια «δεν προχωρούν καθόλου», όπως υποδεικνύει, λόγω της αργής εξέλιξης της ζήτησης.

Η ενδιαφέρον για πράσινη αμμωνία και υδρογόνο είχε εκτοξευθεί μετά την πανδημία, με τα προγράμματα δημοσιονομικής τόνωσης, την ενεργειακή κρίση που προήλθε από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις επιδοτήσεις στις ΗΠΑ και την ΕΕ να ενισχύουν τις ανακοινώσεις επενδύσεων δισεκατομμυρίων. Σήμερα, ωστόσο, τα σήματα ζητήσεων φαίνεται να αποδυναμώνονται. Όπως αναφέρει ο El-Hoshy, η ασιατική αγορά δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες, καθώς χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα έχουν μειώσει σημαντικά τα προγράμματά τους. Ταυτόχρονα, η πολιτική ατζέντα αλλάζει, με γεωπολιτικές εντάσεις και εμπορικούς πολέμους να επισκιάζουν τις κλιματικές πολιτικές.

Αξία του CBAM

Η Yara έχει επενδύσει πρόσφατα περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ σε μονάδα δέσμευσης άνθρακα στο Sluiskil της Ολλανδίας, προετοιμαζόμενη για τις απαιτήσεις του CBAM. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιβάλλει κόστος άνθρακα στα εισαγόμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων, με σκοπό να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των παραγωγών χαμηλών εκπομπών. Ωστόσο, ο CBAM έχει προκαλέσει πολιτικές αντιπαραθέσεις, με ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ να ζητούν την εξαίρεση των λιπασμάτων μέσω ειδικής ρήτρας έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση «σοβαρής βλάβης» της εσωτερικής αγοράς. Ο El-Hoshy παραδέχεται ότι, αν και η εταιρεία του τριπλασίασε τις εξαγωγές της στην Ευρώπη τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο λίγο πριν την προθεσμία της 31ης Δεκεμβρίου, ο μηχανισμός «δεν αρκεί» για να υποστηρίξει επενδύσεις δισεκατομμυρίων.

Διαβάστε ακόμη