Αξιοποίηση 50.000 τόνων παλαιών λαστιχένιων αποβλήτων κάθε χρόνο

Στον σύγχρονο διάλογο σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και τη βιώσιμη διαχείριση των πόρων, η εξέλιξη των ελαστικών οχημάτων αναδεικνύεται ως θεμέλιος λίθος της κυκλικής οικονομίας. Στην Ελλάδα, πάνω από 50.000 τόνοι ελαστικών τέλους κύκλου ζωής (ΤΚΖ) συγκεντρώνονται ετησίως, μέσω ενός οργανωμένου και σταθερά αναπτυσσόμενου συστήματος. Ειδικότερα, η συλλογή ελαστικών έχει αυξηθεί περίπου κατά 11% από το 2023 έως το 2025.

Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία αυτή παίζει το συλλογικό σύστημα Ecoelastika, το οποίο διαχειρίζεται άνω του 90% των ελαστικών που αποσύρονται από την ελληνική αγορά. Χρησιμοποιεί την αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και είναι το μοναδικό εγκεκριμένο από τον ΕΟΑΝ σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης για ΤΚΖ. Οργανώνει τη συλλογή, μεταφορά και ανακύκλωση των ελαστικών μέσω ενός εκτενούς δικτύου συλλεκτών και πιστοποιημένων σημείων.

Συνεχής ανάπτυξη του τομέα

Η πορεία της συλλογής ελαστικών είναι διαρκώς ανοδική τα τελευταία χρόνια, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία της Ecoelastika:

• Το 2023 καταγράφηκαν 47.630 τόνοι
• Το 2024 αυξήθηκαν σε 49.901 τόνους
• Το 2025 ξεπέρασαν τους 50.000 τόνους, φθάνοντας τους 52.949

Αυτή η αύξηση αντικατοπτρίζει σημαντικές αλλαγές στον τομέα της οικονομίας και της μετακίνησης. Οι παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι η ανάπτυξη του τομέα ελαστικών, η αύξηση του στόλου οχημάτων και η διείσδυση της ηλεκτροκίνησης δημιουργούν νέες ανάγκες και τροποποιούν τις συχνότητες αντικατάστασης των ελαστικών. Η βελτίωση του συστήματος συλλογής, με ψηφιακή παρακολούθηση και ευρύτερο δίκτυο, ενισχύει τις καταγεγραμμένες ποσότητες.

Γεωγραφική κατανομή της συλλογής

Η διανομή των συλλεγόμενων ελαστικών δεν είναι ομοιόμορφη. Ακολουθεί τη γεωγραφία των οικονομικών δραστηριοτήτων. Οι μεγαλύτερες ποσότητες συγκεντρώνονται στην Αττική και στην Κεντρική Μακεδονία, ενώ οι νησιώτικες και αραιοκατοικημένες περιοχές έχουν χαμηλότερα ποσοστά λόγω του μικρότερου στόλου οχημάτων. Ωστόσο, η Ecoelastika επισημαίνει ότι το εκτεταμένο δίκτυο των 3.000 σημείων συλλογής καλύπτει όλη την επικράτεια.

Αυτό το δίκτυο περιλαμβάνει βουλκανιζατέρ, συνεργεία αυτοκινήτων και δημόσιες υπηρεσίες, δημιουργώντας έτσι μια ολοκληρωμένη υποδομή για την αποτελεσματική συλλογή ελαστικών.

Παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά

Η ποσότητα των αποσυρόμενων ελαστικών εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που λειτουργούν συνδυαστικά:

• Η πορεία της αγοράς νέων ελαστικών και η καταναλωτική ζήτηση
• Ο συνολικός αριθμός οχημάτων σε κυκλοφορία
• Η ένταση των τεχνικών και κατασκευαστικών έργων
• Οι οικονομικές συνθήκες και η αγοραστική δύναμη
• Η εποχικότητα, ιδίως σε τουριστικές περιοχές

Για παράδειγμα, σύμφωνα με στελέχη της Ecoelastika, η τουριστική περίοδος μπορεί να προκαλέσει αυξημένη φθορά ελαστικών, ενώ μια περίοδος οικονομικής πίεσης μπορεί να καθυστερήσει την αντικατάστασή τους.

Κάλυψη κόστους

Το σύστημα στηρίζεται στη νομοθετική αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Οι εταιρείες που εισάγουν ή διαθέτουν ελαστικά οφείλουν να συμμετέχουν και να καταβάλλουν περιβαλλοντική εισφορά, που διαφέρει ανά είδος ελαστικού.

Αυτοί οι πόροι χρηματοδοτούν τη συλλογή, μεταφορά και επεξεργασία, εξασφαλίζοντας ότι η επιβάρυνση στους πολίτες κατά την απόσυρση είναι μηδαμινή.

Μετά τη συλλογή: Πορεία των ελαστικών

Η τύχη των ελαστικών μετά την απόσυρσή τους είναι κρίσιμη. Το 2025:

• 77% των ελαστικών ανακυκλώθηκε
• 23% αξιοποιήθηκε ενεργειακά.

Μέσω μηχανικής επεξεργασίας, τα ελαστικά διαχωρίζονται σε βασικά υλικά, όπως καουτσούκ και μέταλλο. Το καουτσούκ επαναχρησιμοποιείται για την παραγωγή:

• Ελαστικών δαπέδων αθλητικών χώρων
• Δαπέδων ασφαλείας σε παιδικές χαρές
• Τροποποιημένης άσφαλτου που μειώνει τον θόρυβο
• Αντικραδασμικών προϊόντων και εξοπλισμού
• Σύνθετων βιομηχανικών υλικών

Το μέταλλο αξιοποιείται σε χαλυβουργικές διαδικασίες και κάποιο ποσοστό προορίζεται για ενεργειακή αξιοποίηση.

Η ενεργειακή αξιοποίηση επιδιώκει τη χρήση των ελαστικών ως εναλλακτικό καύσιμο στη βιομηχανία τσιμέντου, μειώνοντας το κόστος ενέργειας.

Η απαίτηση για σταθερή ζήτηση

Αν και η συλλογή και η ανακύκλωση είναι σε επίπεδα ικανοποιητικά, το επίκεντρο είναι πλέον η δημιουργία σταθερής ζήτησης για τα ανακυκλώσιμα προϊόντα. Η ανάπτυξη εφαρμογών όπως η τροποποιημένη άσφαλτος και ο αστικός εξοπλισμός κρίνεται απαραίτητη για τη βιωσιμότητα του συστήματος. Η ενσωμάτωσή τους σε δημόσιες προμήθειες μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία.

Η εφοδιαστική αλυσίδα: Σημαντικός παίκτης στην ανάπτυξη

Πίσω από τα αποτελέσματα υπάρχουν περισσότερα από 3.000 σημεία συλλογής και 19 πιστοποιημένοι μεταφορείς, που καλύπτουν όλη τη χώρα. Τα ελαστικά μεταφέρονται σε εξειδικευμένες μονάδες επεξεργασίας και παρακολουθούνται μέσω ψηφιακής ιχνηλασιμότητας.

Νέες επενδύσεις και καινοτόμες μέθοδοι

Η επόμενη φάση περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις και εξελίξεις. Η Ecoelastika συνεργάζεται με τον κλάδο και τα ερευνητικά ιδρύματα προωθώντας την χρήση ανακυκλωμένων υλικών σε υποδομές, όπως:

• Παιδικές χαρές
• Αθλητικά κέντρα
• Οδικά έργα και ποδηλατόδρομους
• Αστικό εξοπλισμό

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε νέες μεθόδους επεξεργασίας, όπως η πυρόλυση, που επιτρέπει τη μετατροπή ελαστικών σε χημικές πρώτες ύλες. Ήδη έχει ανακοινωθεί συνεργασία με την ΘΕΡΜΟΛΥΣΗ ΑΕ για την ανάπτυξη μονάδας στην Αττική. Αυτή η κατεύθυνση συνέπεσε με την τελευταία έκθεση VERDE.TEC 2026, εστιάζοντας στην ανάγκη μετάβασης από τη διαχείριση των αποβλήτων στην αξιοποίησή τους ως στρατηγικών πόρων.

Διαβάστε ακόμη