Ανάλυση Επ. Ανταγωνισμού: Πώς οι τιμές ελαιόλαδου επηρεάζονται από κρυφές πρακτικές

Οι αιτίες πίσω από τις αυξήσεις στις τιμές του ελαιολάδου δεν περιορίζονται απλώς σε κακές σοδειές ή κλιματικές συνθήκες, αλλά αποκαλύπτουν μια σύνθετη δομή που εξυπηρετεί την ενίσχυση των ανατιμήσεων. Οι δύο ανάλυσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού των αγορών εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε διεθνές επίπεδο, δημιουργούν μία εικόνα μιας «μηχανής» που προάγει τις τιμές κατά τρόπο πολυδιάστατο και διαρκή.

Η διαδικασία ξεκινά στη Χαέν της Ισπανίας και περνά μέσα από την Ιταλία, προτού φτάσει στα ράφια της ελληνικής αγοράς, με κάθε ηγέτιδα αλυσίδα να προσπαθεί να εξυπηρετήσει τα δικά της εμπορικά συμφέροντα.

Η Δομή της Μεσογείου

Αναλύοντας την «γεωγραφία των τιμών» από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η πρώτη μελέτη αποκαλύπτει την ασυμμετρία που επικρατεί στην αγορά της Μεσογείου. Η Ισπανία, η Ιταλία και η Ελλάδα παίζουν ξεχωριστούς ρόλους, με την Ισπανία να είναι ο κύριος καθοριστής των τιμών. Η Ιταλία λειτουργεί ως διανομέας και μετατροπέας, επηρεάζοντας τις βραχυχρόνιες διακυμάνσεις. Αντίθετα, η Ελλάδα προσαρμόζεται στις ισπανικές τιμές, διορθώνοντας την πορεία της ανάλογα.

Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι οι αυξήσεις δεν προκύπτουν μόνο από την ελλειμματική παραγωγή, αλλά πολλές φορές δρομολογούνται από την προσδοκία ένδειας. Κατά την περίοδο αβεβαιότητας για την παραγωγή, οι αγορές και οι επενδυτές «τιμολογούν» τον κίνδυνο, προκαλώντας έτσι ανατιμήσεις που δεν συνάδουν με την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Το Ελληνικό Προφίλ

Στην ελληνική αγορά υπάρχει μία αύξηση της προσφοράς που είναι αναποτελεσματική, κυρίως λόγω του μεγάλου αριθμού μικροπαραγωγών και της ανικανότητας της αγοράς να οργανωθεί οικονομικά. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση των διακυμάνσεων στις τιμές, καθώς οι προμήθειες παραμένουν περιορισμένες ακόμη και σε περιόδους ανόδου των τιμών.

Στη δεύτερη μελέτη, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει λεπτομερώς το επίπεδο των τιμών στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει ενιαία αγορά ελαιολάδου, αλλά πολλές παράλληλες αγορές με διαφορετικούς κανόνες. Οι μεγάλες αλυσίδες προβαίνουν σε στρατηγικές τιμολόγησης και παίζουν ενεργό ρόλο στην ανακατανομή των τιμών του προϊόντος. Έτσι, το ελαιόλαδο γίνεται εργαλείο εφαρμογής πολιτικών μάρκετινγκ.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα γνωστά brands, τα οποία διατηρούν τις τιμές τους σε υψηλά επίπεδα λόγω της ισχυρής συνεργασίας μεταξύ αλυσίδων, με αποτέλεσμα μία καθυστερημένη αποκλιμάκωση των τιμών σε σχέση με την αύξηση.

Μηχανισμός Ανατιμήσεων

Συνοψίζοντας, οι μελέτες υποδεικνύουν ξεκάθαρα ότι οι ανατιμήσεις στο ελαιόλαδο απορρέουν από μία σειρά παραγόντων, όπως η διεθνής κερδοσκοπία, η ανελαστική προσφορά και οι στρατηγικές τιμολόγησης των αλυσίδων. Αυτή η ολοκληρωμένη «μηχανή ανατιμήσεων» καθιστά τη διαδικασία επιστροφής σε φυσιολογικά επίπεδα τιμών πολύ πιο αργή και περίπλοκη απ’ ότι θα αναμενόταν.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι δύο μελέτες, που χρηματοδοτήθηκαν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, εκπονήθηκαν από τη Μονάδα Χαρτογράφησης και Έρευνας Αγορών σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, αξιοποιώντας σύγχρονες οικονομετρικές τεχνικές.

Η μελέτη για την διεθνή δυναμική των τιμών υπογράφεται από τους Ιωάννα Χριστοδουλάκη, Αθανάσιο Δήμα, Δημήτριο Παναγιώτου και Αθανάσιο Σταυρακούδη, αναλύοντας εβδομαδιαία δεδομένα που αποτυπώνουν τόσο τη μακροχρόνια όσο και τη βραχυχρόνια σύνδεση των αγορών. Η δεύτερη μελέτη εστιάζει στην τιμολόγηση των προϊόντων στα ράφια και τα αποτελέσματα καλύπτουν δύο χρόνια παρακολούθησης.

Διαβάστε ακόμη

Μήπως έχετε “money dysmorphia” και δεν το γνωρίζετε;

Χρέη στους δήμους: «Πάγος» στις κατασχέσεις με είσοδο στον εξωδικαστικό

ΑΑΔΕ: Το ΣΔΟΕ γίνεται … ΔΕΟΣ κατά της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα