
Δύο καινούργιες ερευνητικές μελέτες από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ρίχνουν φως στους παράγοντες που καθορίζουν τις τιμές του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου, ερευνώντας την αλυσίδα από την παραγωγή έως τη λιανική πώληση.
Χρησιμοποιώντας προηγμένα οικονομετρικά μοντέλα και ανάλυση μεγάλων δεδομένων, οι μελέτες αυτές απεικονίζουν τις διασυνδέσεις τιμών μεταξύ Ελλάδας, Ισπανίας και Ιταλίας, καθώς και τις οδούς τιμολόγησης στην εγχώρια λιανική αγορά.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την Ισπανία ως τον καθοριστικό παράγοντα στις διεθνείς τιμές, ενώ εντοπίζουν και μια έντονη διαφοροποίηση στις πρακτικές που εφαρμόζουν τα σούπερ μάρκετ, υποδεικνύοντας έλλειψη συντονισμού. Αυτό συμβάλλει στη βαθύτερη κατανόηση ενός κλάδου ζωτικής σημασίας για τον καταναλωτή και την ελληνική οικονομία.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοινώνει την ολοκλήρωση δύο νέων ερευνητικών μελετών που διερευνούν λεπτομερώς τους μηχανισμούς καθορισμού τιμών στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και στην εγχώρια λιανική αγορά. Οι μελέτες έχουν εκπονηθεί από την Ιωάννα Χριστοδουλάκη και τον Αθανάσιο Δήμα (τμήμα Χαρτογράφησης Αγορών και Έρευνας της ΕΑ), σε συνεργασία με καθηγητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Εργαστηρίου Εφαρμογών Πληροφορικής και Υπολογιστικών Οικονομικών (ΕΕΠΥΟ), κ.κ. Δημήτριο Παναγιώτου και Αθανάσιο Σταυρακούδη, αξιοποιώντας σύγχρονα οικονομετρικά μοντέλα για την ανάλυση των τιμών και του ανταγωνισμού. Οι εν λόγω μελέτες αποτελούν συνέχεια του HCC Datathon που διεξήχθη τον Ιούνιο του 2025, στοχεύοντας στην προώθηση της ανάλυσης δεδομένων στην αγορά εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου.
Η πρώτη μελέτη («Price dependence among the major EU extra virgin olive oil markets») αναλύει την αλληλεξάρτηση των τιμών παραγωγού μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Ισπανίας. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η Ισπανία διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στην καθοριστική τιμή στην περιοχή της Μεσογείου, ενώ η ελληνική αγορά προσαρμόζεται στις ισπανικές τάσεις. Η Ιταλία λειτουργεί ως ο βασικός διασυνδετικός κρίκος στη μεταβλητότητα των τιμών, αντιδρώντας πιο έντονα σε βραχυχρόνια σοκ.
Η δεύτερη μελέτη («Price Connectedness in the Extra Virgin Olive Oil Retail Market in Greece») εστιάζει στην ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ. Με τη χρήση ανάλυσης ποσοστημορίων (quantile regressions) για τις τελικές τιμές σε τέσσερις μεγάλες αλυσίδες, παρατηρείται αξιοσημείωτη διαφοροποίηση στις στρατηγικές τιμολόγησης. Αυτή η ανομοιογένεια καταγράφεται τόσο σε επίπεδο αλυσίδας όσο και προϊόντος, μη υποδεικνύοντας συντονισμένη συμπεριφορά, καθώς οι αλληλεπιδράσεις των τιμών ποικίλουν αναλόγως αν οι τιμές είναι χαμηλές ή υψηλές, με τις αντιδράσεις των ανταγωνιστών να είναι ασύμμετρες.
Οι ερευνητικές αυτές μελέτες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Οι εν λόγω πρωτοβουλίες εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Επιτροπής για την εμβάθυνση της κατανόησης της δομής της αγοράς τροφίμων, κάνοντας εφικτή την εκπόνηση στοχευμένων παρεμβάσεων για την προστασία του ανταγωνισμού και των καταναλωτών.
Διαβάστε ακόμη
Ανθεκτικό το ελληνικό ελαιόλαδο, αλλά με καθοδική πορεία για τις τιμές παραγωγού (πίνακες)
Κύπρος: Πολιτικά ερωτηματικά σκιάζουν το τραπεζικό αφήγημα (πίνακας)
«Φορολογικό διαζύγιο» 2026: Πότε συμφέρει, πότε κοστίζει και τι πρέπει να προσέξουν τα ζευγάρια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα