Εν μέσω ενός φορτισμένου φθινοπώρου, η ελληνική οικονομία προετοιμάζεται για μία σειρά σημαντικών εξελίξεων. Σε λιγότερο από δύο μήνες, η χώρα θα αντιμετωπίσει τρεις κρίσιμους ελέγχους: τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, την αξιολόγηση από την Κομισιόν σχετικά με τον δημοσιονομικό χώρο και τις διαβαθμίσεις των διεθνών οίκων που θα καθορίσουν αν η Ελλάδα θα φιλοξενήσει μία αναβάθμιση στην επενδυτική βαθμίδα ή θα παραμείνει σε στασιμότητα. Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος θα κρίνουν αν οι υποσχέσεις της κυβέρνησης για φορολογικές ελαφρύνσεις και κοινωνικές παροχές θα γίνουν πράξη ή αν θα περιοριστούν από τους νέους περιορισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αξιολόγηση θα ξεκινήσει από τον καναδικό οίκο DBRS στις 5 Σεπτεμβρίου. Αυτός ο οργανισμός είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα το Μάρτιο, τοποθετώντας την στη βαθμίδα ΒΒΒ και μένοντας σταθερός στην εκτίμηση ότι οι προοπτικές της οικονομίας παραμένουν «σταθερές». Αυτή η απόφαση ερμηνεύθηκε ως ένδειξη σταθερότητας, με τους αναλυτές να θεωρούν ελάχιστες τις πιθανότητες για νέα αναβάθμιση. Η προσοχή στρέφεται στις παρατηρήσεις του DBRS σχετικά με τις επιπτώσεις των διεθνών εντάσεων και τις ανακοινώσεις από τη ΔΕΘ.
Στις 12 Σεπτεμβρίου, θα ακολουθήσει η Moody’s. Ο αμερικανικός οίκος, ο οποίος είχε καθυστερήσει να αναβαθμίσει την Ελλάδα στην ελάχιστη επενδυτική βαθμίδα (Baa3) τον Μάρτιο, είναι τελικά πιο επιφυλακτικός σε σύγκριση με άλλους οίκους. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στις πιθανές ενδείξεις που μπορεί να δώσει σχετικά με την κατεύθυνση που θα πάρουν τα ελληνικά ομόλογα και το κόστος δανεισμού, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προσπαθεί να συγκρατήσει πιέσεις στην αγορά.
Η διαδικασία αξιολόγησης πρόκειται να συνεχιστεί, με την Standard & Poor’s να τοποθετεί την ανακοίνωσή της για τις 18 Οκτωβρίου και τη Fitch να ακολουθεί στις 19 Νοεμβρίου. Η τελευταία είχε προτιμήσει τον Μάιο να μην προχωρήσει σε πλήρη αναβάθμιση, αλλά να υποδείξει τις «θετικές» προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Αυτή τη φορά, η αγορά περιμένει να δει αν θα προχωρήσει σε μεγαλύτερη αναγνώριση.
Πριν από αυτές τις αξιολογήσεις, ωστόσο, η κυβέρνηση θα εξεταστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς οι Βρυξέλλες θα πρέπει να πειστούν για την ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου για να υλοποιηθούν οι εξαγγελίες της ΔΕΘ. Οι προϋποθέσεις είναι αυστηρές: η ρήτρα διαφυγής στα αμυντικά έξοδα περιορίζει τον διαθέσιμο χώρο στα 1,5 δισ. ευρώ για το 2026. Κάθε περαιτέρω δημόσιο πλεόνασμα θα συμψηφίζεται με την εξυπηρέτηση του χρέους, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για συγκράτηση δαπανών ή εξεύρεση μόνιμων εσόδων. Αν και οι στοιχειώδεις υπολογισμοί δεν φανερώνουν άμεσες λύσεις, η κυβέρνηση προσπαθεί να προγραμματίσει την πολιτική της με βάση την αναμενόμενη υπεραπόδοση από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, καθώς τα στοιχεία ήδη δείχνουν υπέρβαση 2 δισ. ευρώ για το 2023.
Πέρα από τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις, η Αθήνα παρουσιάζει και το αναθεωρημένο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 2026-2029, στο οποίο δεσμεύεται για ανάπτυξη άνω του 2% την τετραετία, αμφισβητώντας τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών για επιβράδυνση. Η αποτελεσματικότητα των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης παίζει σημαντικό ρόλο, ενισχυόμενη από νέα περιβαλλοντικά κονδύλια και την ενίσχυση του εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Το χρέος αποτελεί ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα, με τις αρχές να επαναλαμβάνουν τη δέσμευση για ταχεία αποκλιμάκωσή του, στοχεύοντας να μην είναι η Ελλάδα η πιο χρεωμένη χώρα της ΕΕ έως το 2028. Η Ιταλία φαίνεται ότι θα αναλάβει αυτόν τον τίτλο λόγω των δικών της ελλειμμάτων. Η μείωση του χρέους, ωστόσο, θα γίνει σταδιακά, περιορίζοντας τη δημοσιονομική ευχέρεια της χώρας.
Η κατάσταση των αμυντικών δαπανών θα οριστεί από το αναθεωρημένο Μεσοπρόθεσμο, καθώς το πρόγραμμα εξοπλισμών που φτάνει τα 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2032 ασκεί πίεση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιτρέψει φιλικές ρυθμίσεις, αλλά η δυνατότητα αύξησης των δαπανών εξαρτάται από τις παραγγελίες οπλικών συστημάτων.
Διαβάστε επίσης
Η ελληνική ναυτιλία ανεβάζει ρυθμούς – Αύξηση χωρητικότητας 50% την τελευταία 10ετία
Το μυστικό των δισεκατομμυριούχων: Ο «κανόνας των 5 ωρών» που εφαρμόζουν Μασκ, Μπάφετ και Γκέιτς
Έλληνες τουρίστες χλευάζουν τα πρόστιμα στην Ιταλία με… ChatGPT και Σφακιανάκη
Για περισσότερες εξελίξεις από την επικαιρότητα, μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα.