
Νέα δορυφορικά δεδομένα αποκαλύπτουν ότι οι γνωστές «Πύλες της Κόλασης» στην έρημο Καρακούμ του Τουρκμενιστάν αρχίζουν να χάνουν την ισχύ τους, έπειτα από δεκαετίες συνεχούς καύσης. Ο κρατήρας Νταρβάζα, ο οποίος καίει αδιάκοπα εδώ και πέντε δεκαετίες, προσελκύει ταξιδιώτες παγκοσμίως με την εντυπωσιακή του εικόνα.
Ωστόσο, ερευνητές μελετούν την πιθανή εξασθένηση αυτού του φυσικού φαινομένου, το οποίο ίσως πλησιάζει σε ένα σημαντικό σημείο καμπής. Δορυφορικές παρατηρήσεις μέσω υπέρυθρων εικόνων έχουν δείξει ότι η θερμική ένταση των φλόγων έχει περιοριστεί κατά περισσότερα από 75% την τελευταία τριετία, υποδεικνύοντας ότι ο κρατήρας δεν βρίσκεται πια στο αποκορύφωμα της δραστηριότητάς του.
Η σταδιακή πτώση της έντασης των φλογών μαρτυρά μια μεγάλη αλλαγή, καθώς θεωρούνταν ότι οι φλόγες ήταν σχεδόν αδύνατο να σβήσουν, δεδομένου ότι η διαρκής τροφοδοσία με φυσικό αέριο έδινε την εντύπωση ότι η φωτιά θα υπήρχε για πάντα.
Η προέλευση του κρατήρα Νταρβάζα είναι αβέβαιη, αν και η πιο διαδεδομένη εκδοχή περιγράφει ότι Σοβιετικοί γεωλόγοι ανακάλυψαν ένα κοίτασμα φυσικού αερίου την περίοδο 1960-1970. Κατά τη διάρκεια της εξερεύνησης, το έδαφος κατέρρευσε, σχηματίζοντας έναν τεράστιο κρατήρα με διάμετρο περίπου 70 μέτρων. Οι γεωλόγοι, ανησυχώντας για την ανεξέλεγκτη απελευθέρωση μεθανίου, έβαλαν φωτιά, πιστεύοντας ότι θα εξαντλούνταν οι ποσότητες αερίου σε λίγες εβδομάδες. Αντ’ αυτού, οι φλόγες συνέχισαν να καίνε για πάνω από 50 χρόνια.
Η τουρκμενική κυβέρνηση έχει αναλάβει δράσεις τα τελευταία χρόνια για να περιορίσει τις διαρροές φυσικού αερίου στην περιοχή. Το 2025, ανακοίνωσε νέες γεωτρήσεις κοντά στο κρατήρα, προκειμένου να αντλήσει φυσικό αέριο πριν αυτό προλάβει να τροφοδοτήσει τη φωτιά. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι ενέργειες αυτές μπορεί να έχουν παίξει ρόλο στη μείωση της θερμικής έντασης, όμως υπάρχουν ενδείξεις ότι η πτώση είχε ξεκινήσει πριν από αυτές τις παρεμβάσεις, αφήνοντας πολλά ερωτήματα σχετικά με την κατάσταση των υπόγειων κοιτασμάτων.
Παρά τον τρομακτικό του χαρακτήρα, ο κρατήρας λειτουργεί σαν ένας «καυστήρας» μεθανίου εδώ και πολλά χρόνια. Το αέριο που αναβλύζει συλλαμβάνεται και μετατρέπεται σε διοξείδιο του άνθρακα, ενώ το μεθάνιο, που είναι υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, παραμένει κλεισμένο στη φωτιά. Πολλοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι η συνεχιζόμενη καύση μειώνει την απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων μεθανίου στην ατμόσφαιρα.
Ακόμη και αν οι φλόγες εμφανίζουν σημάδια εξασθένισης, οι ειδικοί εκτιμούν ότι είναι απίθανο να σβήσουν τελείως στο κοντινό μέλλον. Το μεθάνιο παραμένει εξαιρετικά εύφλεκτο και οι υπογείες πηγές φυσικού αερίου συνεχίζουν να υποστηρίζουν την ύπαρξη της φωτιάς, ακόμη και αν με χαμηλότερη ένταση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ