Ανισότητα στην Ευρώπη: 100.000 επιπλέον θάνατοι ετησίως από ακραίες καιρικές συνθήκες

Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε από τον Guardian, η οικονομική ανισότητα ευθύνεται για πάνω από 100.000 θανάτους ετησίως στην Ευρώπη, συμπληρώνοντας το ήδη αυξημένο ανθρώπινο κόστος από τις αυξομειώσεις θερμοκρασίας. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι εάν οι ανισότητες μειώνονταν στα επίπεδα της Σλοβενίας —δηλαδή της πιο ισότιμης περιοχής της Ευρώπης σύμφωνα με το δείκτη Gini— οι σχετικοί θάνατοι λόγω ακραίων θερμοκρασιών θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 30%, ή περίπου 109.866 ανθρώπους.

Αυτά τα ευρήματα έρχονται τη στιγμή που το πρόγραμμα παρακολούθησης της Ευρώπης, Copernicus, κατέταξε τον περασμένο μήνα ως τον τρίτο θερμότερο Απρίλιο παγκοσμίως, ενώ η Ισπανία καταγράφει τον θερμότερο Απρίλιο στην ιστορία της. Παράλληλα, η επιστροφή του Ελ Νίνιο το 2026 εντείνει την ανησυχία για ένα ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι στην ήπειρο.

Οι ερευνητές καθόρισαν ότι υψηλά ποσοστά θνησιμότητας σχετίζονται άμεσα με κοινωνικά προβλήματα, όπως είναι η φτώχεια και η αδυναμία επαρκούς θέρμανσης των σπιτιών τους.

Ευρήματα της μελέτης

Η μελέτη αποκαλύπτει ότι η μείωση των υλικών και κοινωνικών ελλείψεων στα επίπεδα της κεντρικής Ελβετίας θα μπορούσε να προλάβει περίπου 59.000 θανάτους από ακραία καιρικά φαινόμενα. Αντιθέτως, εάν οι συνθήκες εκτραχυνθούν, όπως στη νοτιοανατολική Ρουμανία, οι θάνατοι θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 101.000.

Η παρούσα έρευνα είναι η πρώτη που ποσοτικοποιεί τον αντίκτυπο των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων στις ανθρωπίνες απώλειες λόγω των ιδιαίτερα κρύων χειμώνων και θερμών καλοκαιριών. Οι επιστήμονες ζητούν άμεσες δράσεις για στήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων και μακροπρόθεσμες πολιτικές για τη μείωση των ανισοτήτων.

Η Μπλάνκα Πανιέγιο-Καστίγιο, βιοϊατρική επιστήμονας, ανέφερε: «Είναι ένα “δύο σε ένα” αποτέλεσμα. Αν η ισότητα γινόταν προτεραιότητα στις πολιτικές μας, θα επιτύγχαμε δύο στόχους ταυτόχρονα.»

Η αυξημένη ζέστη και κρύο επηρεάζουν σοβαρά την υγεία, προκαλώντας περισσότερες ασθένειες και αυξάνοντας τη θνησιμότητα, ιδίως σε ηλικιωμένα άτομα και πασχόντες. Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα θνησιμότητας από 654 περιοχές της Ευρώπης για την περίοδο 2000-2019.

Η έρευνα έδειξε ότι οι πλούσιες περιοχές έχουν λιγότερους θανάτους από το κρύο, λόγω καλύτερης μόνωσης και ισχυρότερων υπηρεσιών υγείας, ενώ οι θάνατοι λόγω ζέστης είναι υψηλότεροι. Αυτό αποδίδεται στο φαινόμενο «αστικής θερμικής νησίδας», όπου οι πυκνές πόλεις είναι πιο ζεστές λόγω ασφάλτου και έλλειψης πράσινων χώρων.

Οι επιστήμονες σημειώνουν τη σύνδεση ανάμεσα στην υψηλή θνησιμότητα και δείκτες όπως ο δείκτης Gini και η δυσκολία θέρμανσης, αν και η χρήση κλιματισμού δεν συμπεριλήφθηκε ως παράγοντας. Ο Ουσάμα Μπιλάλ, επιδημιολόγος, σχολίασε τη μελέτη ως υψηλής ποιότητας, επισημαίνοντας τους περιορισμούς στη μέτρηση των κοινωνικών παραμέτρων.

Η κλιματική απειλή

Το κρύο παρουσιάζει αυτή τη στιγμή μεγαλύτερη απειλή για την υγεία από τη ζέστη, αν και οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αυτή η σχέση θα μπορούσε να αλλάξει λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς οι θερμοκρασίες στην Ευρώπη αυξάνονται γρηγορότερα από οπουδήποτε αλλού. Τα ευρήματα αυτά έρχονται επίσης μετά από προειδοποιήσεις ειδικών ότι η Ευρώπη δεν προσαρμόζεται αρκετά στις κλιματικές αλλαγές.

Ο Μάλκολμ Μίστρι, επιδημιολόγος, τόνισε ότι τα αποτελέσματα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη πολιτικών προσαρμογής, με υποψία ότι οι εκτιμήσεις μπορεί να είναι συντηρητικές, καθώς η ενεργειακή φτώχεια αυξάνεται μετά το 2021-22.

Διαβάστε επίσης