Κυριάκος Πιερρακάκης: Αναγκαία μια ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ενώ η προσοχή της διεθνούς κοινότητας παραμένει εστιασμένη στην κρίση της Μέσης Ανατολής, στη Ελλάδα και στην Ευρώπη αναδεικνύεται μια νέα οικονομική απειλή. Αυτή δεν εστιάζεται σε ζητήματα πολέμου, ενέργειας ή πληθωρισμού, αλλά στρέφεται προς την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Υπάρχει έντονη ανησυχία ότι η ραγδαία ανάπτυξή της μπορεί να πλήξει τα φορολογικά έσοδα που στηρίζουν τα κράτη, ενώ ταυτόχρονα να εκθέσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα σε νέους κινδύνους.

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέδειξε αυτές τις ανησυχίες κατά τη διάρκεια της ομιλίας του προς τα μέλη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής της Ε.Ε. στην Αθήνα. Έκανε λόγο για τις εκτιμήσεις που αποκόμισε από τις επαφές του στην Ουάσινγκτον, ως πρόεδρος του Eurogroup.

Το πρόβλημα που προκύπτει είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υποκαταστήσει ανθρώπινες θέσεις εργασίας, οδηγώντας σε μειωμένα φορολογικά έσοδα και εισφορές. Αξιοσημείωτο είναι ότι η εταιρεία ΜΕΤΑ ανακοίνωσε πρόσφατα μείωση του 10% του προσωπικού της, απολύοντας 8.000 εργαζόμενους, για να επενδύσει περισσότερα στην AI.

Η Ευρώπη, προς το παρόν, φαίνεται να υστερεί, καθώς δεν έχει αναπτύξει μια ενιαία στρατηγική για τον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ το 70%-80% των φορολογικών εσόδων της Ε.Ε. προέρχεται από ανθρώπινη εργασία και κατανάλωση, με την AI να παραμένει αφορολόγητη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε δημοσιονομική κατάρρευση και να ανατρέψει τις παραδοσιακές μεθόδους κρατικής εισπρακτικής και αναδιανεμητικής πολιτικής.

Η ανάγκη για κανόνες και περιορισμούς στην AI ήταν θέμα συζήτησης και στην πρόσφατη Ετήσια Σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Στη διάρκεια μιας συνάντησης με κεντρικούς τραπεζίτες, συζητήθηκαν ανησυχίες σχετικά με την επιλογή της Anthropic να επιτρέψει σε 40 μεγάλες εταιρείες, όπως η Amazon και η Apple, να δοκιμάσουν το νέο μοντέλο Claude Mythos Preview. Αυτή η κίνηση υποδεικνύει ότι η ανάπτυξη της AI αρχίζει να αποκτά επιμέρους κατεύθυνση, ανεξάρτητη από κρατικούς ελέγχους.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη προκαλεί η ικανότητα του μοντέλου Mythos να συνδυάζει πολλές αδυναμίες λογισμικού σε κλίμακα που οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, εξέφρασε τη δική της ανησυχία, σημειώνοντας πως “στα σωστά χέρια” η AI μπορεί να είναι ωφέλιμη, ωστόσο “σε λάθος χέρια, τα αποτελέσματα θα είναι καταστροφικά”.

Μεταξύ των κορυφαίων θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν και η ανάγκη για τη σύνταξη μιας εμπεριστατωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής στον τομέα της Τεχνολογίας και της AI. Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι η μη ύπαρξη κοινής προσέγγισης μπορεί να οδηγήσει τις αναπτυξιακές προοπτικές σε λάθος μονοπάτια.

Στο πλαίσιο αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη καθίσταται μονόδρομος όχι μόνο της καινοτομίας, αλλά και θεμάτων φορολογίας και τραπεζικής ασφάλειας. Οι φορείς της Ε.Ε. αρχίζουν, έστω και καθυστερημένα, να συνειδητοποιούν τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θεόδωρος Σκυλακάκης, συνέχισε αυτήν τη συζήτηση προτείνοντας τη διεξαγωγή ευρωπαϊκής συζήτησης για τον τρόπο φορολόγησης υπηρεσιών AI που εισάγονται από το εξωτερικό. Χαρακτήρισε την Ευρώπη ως “απροετοίμαστη” και πρότεινε να θεσπιστούν φορολογικοί κανόνες που θα προστατεύουν την παραγωγική και δημοσιονομική βάση της.

Προειδοποίησε ότι η μείωση του ανθρώπινου εργατικού δυναμικού μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην απασχόληση και τα δημόσια έσοδα, δημιουργώντας ένα νέο πεδίο εργαλείων που πρέπει να παρακολουθούν οι τράπεζες.