
Ένα 8χρονο αγόρι, ο Χούγκο Ντινς, ανακάλυψε στον κήπο του ένα ασυνήθιστο φαινόμενο που οδήγησε σε νέα βιολογική γνώση σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ μυρμηγκιών, σφηκών και βελανιδιών. Τα μικρά αντικείμενα που έμοιαζαν με σπόρους, που βρέθηκαν κοντά σε μια φωλιά μυρμηγκιών, αποδείχθηκαν κάτι πολύ διαφορετικό.
Ο πατέρας του, καθηγητής εντομολογίας στο Pennsylvania State University, αναγνώρισε τις δομές ως όζους βελανιδιάς, οι οποίοι είναι θάλαμοι που φιλοξενούν προνύμφες σφηκών. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι τα μυρμήγκια τα μετέφεραν ως τροφή στις φωλιές τους.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The American Naturalist, οι όζοι αυτοί έχουν εξελιχθεί έτσι ώστε να προσομοιώνουν τους σπόρους φυτών, «παγιδεύοντας» τα μυρμήγκια. Για πάνω από έναν αιώνα, γνωρίζαμε για τη διαδικασία της μυρμηκοχορίας, κατά την οποία τα φυτά προσελκύουν μυρμήγκια για να μεταφέρουν τους σπόρους τους. Ωστόσο, τώρα αποκαλύπτεται ότι και οι σφήκες έχουν αντιγράψει αυτή τη στρατηγική.
Οι χημικές ουσίες που έχουν οι προνύμφες σφηκών στα όζα μιμούνται τα λιπαρά σώματα από φυσικούς σπόρους και πείθουν τα μυρμήγκια να τις μεταφέρουν στις φωλιές τους. Οι αναλύσεις έδειξαν ότι οι όζοι περιέχουν λιπαρά οξέα, τα οποία είναι σχεδόν αδιάφορα για τα μυρμήγκια, καθώς αυτά στηρίζονται κυρίως στην όσφρηση.
Πειράματα κατέδειξαν ότι τα μυρμήγκια επιλέγουν τους συγκεκριμένους όζους με την ίδια προτίμηση που δείχνουν στους κανονικούς σπόρους, αγνοώντας άλλες παρόμοιες δομές χωρίς τα επιθυμητά χημικά σήματα.
Αντίθετα από τα φυτά, οι σφήκες κερδίζουν προστασία μέσω της μεταφοράς τους στις φωλιές των μυρμηγκιών. Έτσι, οι προνύμφες τους βρίσκονται σε ένα ασφαλές περιβάλλον, μακριά από θηρευτές και παθογόνα, ενισχύοντας τις πιθανότητες επιβίωσής τους.