Προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur: Οι κερδισμένοι στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Από σήμερα, 1η Μαΐου, τίθεται προσωρινά σε εφαρμογή η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, ολοκληρώνοντας μια διαδικασία διαπραγματεύσεων που διήρκεσε 25 χρόνια και συνοδεύτηκε από έντονες αντιπαραθέσεις. Αυτή η συμφωνία περιλαμβάνει μια ευρεία γκάμα προϊόντων, όπως οχήματα, μηχανήματα, φάρμακα, καθώς και αγροδιατροφικά προϊόντα από τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες, όπως και οι Έλληνες, εκφράζουν τις ανησυχίες τους σχετικά με τα αγροτικά προϊόντα της Λατινικής Αμερικής, τα οποία παράγονται με χαμηλότερο κόστος και συχνά υπό χαλαρότερα πρότυπα ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας. Οι διαμαρτυρίες τους έχουν διαρκέσει μήνες, θέτοντας σε αμφισβήτηση τη συμφωνία λόγω της ανησυχίας τους για την ποιότητα των εισαγόμενων ειδών και τις συνέπειες που μπορεί να έχει για τον αγροτικό τομέα στην ΕΕ.

Σημαντικός παράγοντας της διαμάχης είναι η χρήση φυτοφαρμάκων και άλλων χημικών ουσιών, με πολλούς να αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα. Οι προκλήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο όπου ο πρωτογενής τομέας της Ευρώπης πλήττεται από πολλαπλές κρίσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και οι ζωονόσοι.

### Ο αντίκτυπος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με τις χώρες της ΕΕ να την εγκρίνουν τον επόμενο χρόνο. Ωστόσο, απαιτεί ακόμα την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μια διαδικασία που έχει καθυστερήσει λόγω νομικών ανησυχιών που παραπέμφθηκαν στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν το Δικαστήριο διαπιστώσει ότι ορισμένα τμήματα της συμφωνίας δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της ΕΕ, ενδέχεται να απαιτηθούν τροποποιήσεις που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την εφαρμογή για πάνω από έναν χρόνο.

Η Κομισιόν, ωστόσο, προχωρά στην προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, επιτρέποντας την πραγματοποίηση των πρώτων περικοπών δασμών από την 1η Μαΐου. Οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς θα επωφεληθούν άμεσα, και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής σε διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων στις χώρες της Mercosur με ίσους όρους.

### Πρώτες Επικοινωνίες και Δασμοί

Η ενεργοποίηση της συμφωνίας σηματοδοτεί την άρση κάποιας κατηγορίας μη δασμολογικών και τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούν να επωφεληθούν από πιο ευνοϊκούς κανόνες για την αδειοδότηση και τη μετακίνηση εργαζομένων.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι η συμφωνία θα μπορούσε να αυξήσει κατά 50% τις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από την ΕΕ προς τη Mercosur. Από σήμερα, αρχίζει η πρόσβαση στην πρώτη φάση ποσοστώσεων δασμολογικών εισαγωγών, ενώ οι χώρες της Mercosur θα προστατεύσουν 344 ευρωπαϊκές Γεωγραφικές Ενδείξεις (GI), αποτρέποντας την πώληση ψευδών προϊόντων.

### Ρυθμίσεις για Κρέας και Άλλα Προϊόντα

Σημαντικές είναι οι διατάξεις της συμφωνίας και για το κρέας, τη ζάχαρη, το μέλι και το ρύζι. Η εισαγωγή βοδινού κρέατος θα είναι περιορισμένη με γενική ποσόστωση 99.000 τόνων, η οποία θα εφαρμοστεί σε διάστημα έξι ετών με μειωμένο δασμό. Περιλαμβάνονται περιορισμένες ποσότητες πουλερικών και κρέατος κοτόπουλου, με τις σχετικές δασμολογικές ρυθμίσεις να ισχύουν σταδιακά.

### Μακροπρόθεσμες Προοπτικές

Τα οφέλη για τους Ευρωπαίους εξαγωγείς αναμένονται σταδιακά, με στόχο τη μείωση δασμών σε προϊόντα όπως το ελαιόλαδο και τα κρασιά. Αναμένονται επίσης ευκαιρίες μελλοντικής ανάπτυξης για ελληνικά προϊόντα όπως οι ελιές, αν και οι υφιστάμενες προκλήσεις παραμένουν.

### Πολυάριθμες Ανάγκες και Προκλήσεις

Κλείνοντας, η συμφωνία αυτή προσφέρει νέες προοπτικές, αλλά και νέες αμφισβητήσεις που αφορούν την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή. Ο Κώστας Ζούκας, πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ, επισημαίνει τις σοβαρές συνέπειες που θα έχει η εισροή ισχυρών ανταγωνιστών στην αγορά.