Νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Επιπτώσεις και ευκαιρίες για πολίτες και επιχειρήσεις

Εισαγωγή του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου από τον Σεπτέμβριο αναμένεται να αναδείξει σημαντικές αλλαγές για περισσότερους από 3 εκατομμύρια πολίτες και 70.000 επιχειρήσεις τα επόμενα 5-6 χρόνια. Η διαδικασία ξεκίνησε με το νομοσχέδιο που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας στη Βουλή, προκειμένου να ιδρυθεί και να λειτουργήσει το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ). Με προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ έως το 2032, στοχεύει να καλύψει στοχευμένα τις ενεργειακές ανάγκες των φτωχών νοικοκυριών, παράλληλα παρέχοντας οικονομική υποστήριξη και νέες θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας στην περιφερειακή ανάπτυξη και την εθνική οικονομία.

Λειτουργία και σκοπός του ΚΚΤ

Καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή και η πράσινη μετάβαση προκαλούν ανησυχίες για τη διατήρηση υψηλών τιμών ενέργειας, η Ευρώπη εισάγει το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο ως νέο χρηματοδοτικό εργαλείο. Η Ελλάδα έχει ήδη υποβάλει τον εθνικό της σχεδιασμό στην Ε.Ε. και από το φθινόπωρο αναμένονται προγράμματα ενεργειακής θωράκισης σπιτιών με προηγμένα και ακριβότερα συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, ηλεκτρικά αυτοκίνητα με δόσεις μόλις 145 ευρώ ανά μήνα, και χιλιάδες νέες κοινωνικές κατοικίες. Τα διαθέσιμα χρήματα αναμένονται να εκταμιευτούν στα τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου, αμέσως μόλις ολοκληρωθεί το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο λήγει τον Αύγουστο.

Δικαιούχοι και βασικά χαρακτηριστικά

Η ιδέα του ΚΚΤ γεννήθηκε πριν από τις ενεργειακές κρίσεις του 2022 και του 2026. Αποτελεί ένα εργαλείο της Ε.Ε. ως απάντηση στην επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2), το οποίο από το 2027 θα επιβαρύνει οικονομικά τα κτίρια και τα οχήματα.

Η κύρια φιλοσοφία του ΚΚΤ περιλαμβάνει επιδοτήσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν παλιές, ενεργοβόρες συσκευές ή ρυπογόνα καύσιμα και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να στραφούν σε καθαρές πηγές ενέργειας. Στόχος είναι η εξοικονόμηση χρημάτων χωρίς να περιοριστούν οι βασικές ανάγκες, όπως η θέρμανση και οι μετακινήσεις.

Μέσω του προγράμματος, θα ωφεληθούν πάνω από 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.

Τα κριτήρια συμμετοχής περιλαμβάνουν οικογένειες με δύο παιδιά και εισόδημα έως 27.100 ευρώ ή οικογένειες με τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία με όριο 36.400 ευρώ, τα οποία θα ανανεώνονται ετησίως σύμφωνα με τις φορολογικές δηλώσεις.

Πρακτικά οφέλη για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η έγκριση του νόμου που θα συστήσει το ΚΚΤ είναι το πρώτο βήμα, αλλά οι αλλαγές θα γίνουν άμεσα αισθητές.

Για παράδειγμα: Αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των σπιτιών
Ένα σημαντικό χρηματικό ποσό, 1,2 δισ. ευρώ, θα διατεθεί για νέο «Εξοικονομώ», το οποίο θα λειτουργεί με μειωμένη γραφειοκρατία. Σκοπός είναι να ωφεληθούν 62.000 νοικοκυριά με επιδοτήσεις που μπορεί να φτάσουν το 80% του συνολικού κόστους, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Πράξη: Μια οικογένεια που χρειάζεται μόνωση και αντικατάσταση κουφωμάτων αξίας 24.800 ευρώ θα πληρώσει μόλις 5.000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό καλύπτεται από το ΚΚΤ.

Επιπλέον, διατίθενται 930 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, που θα επιτρέψουν σε 170.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν σύγχρονες αντλίες θερμότητας και 110.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες, μειώνοντας αισθητά τα μηνιαία έξοδα. Για παράδειγμα, μια οικογένεια που θέλει να αποκτήσει αντλία θερμότητας και ηλιακό θερμοσίφωνα θα καταβάλει μόλις 2.000 ευρώ, με το υπόλοιπο ποσό να χρηματοδοτείται από το ΚΚΤ. Επιπλέον, οι πιο ευάλωτοι θα λάβουν πρόσθετο επίδομα θέρμανσης των 100 ευρώ ετησίως από το 2027 έως το 2032, με 780.000 δικαιούχους που θα επωφεληθούν, ενώ 200.000 νοικοκυριά θα αποκτήσουν δωρεάν πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης.

Κοινωνικές κατοικίες

Από τα σημαντικά έργα που προγραμματίζονται είναι η ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (κλάση Α+). Αυτά θα έχουν μέσο μέγεθος 84 τ.μ. και θα κατασκευαστούν σε τέσσερις ανενεργές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κόστους 435 εκατ. ευρώ, προσφέροντας στέγη σε 7.000 ευάλωτους πολίτες όπως πολύτεκνες οικογένειες και άτομα με αναπηρία σε χαμηλά ενοίκια.

Η ανακαίνιση των 15 εστιών για φοιτητές σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, που κατασκευάστηκαν προτού το 1985, θα βελτιώσει τις συνθήκες στέγασης και θα αυξήσει τις διαθέσιμες θέσεις κατά 36,5%.

Φτηνά ηλεκτρικά Ι.Χ.

Στον τομέα των μεταφορών, το ΚΚΤ σχεδιάζει να προσφέρει πρωτοποριακές δυνατότητες. Με το πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing» (174 εκατ. ευρώ), 12.500 ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με δόσεις 145 ευρώ το μήνα για τέσσερα χρόνια, λαμβάνοντας μέση επιδότηση 13.000 ευρώ συν 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή. Για τα άτομα με αναπηρία, η επιδότηση φτάνει τις 15.000 ευρώ.

Επιπλέον, 13.200 ΑμεΑ θα λάβουν 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια, mobility scooters και hand bikes. Επιχειρηματίες επίσης θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα με επιδότηση 40% και 20.000 ευρώ για την αντικατάσταση παλιών ταξί.

Εκσυγχρονισμός δημόσιων συγκοινωνιών

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης:
■ 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ, προϋπολογισμού 129 εκατ. ευρώ, εστιάζοντας σε Δυτική Αττική και Δυτική Θεσσαλονίκη για μείωση του χρόνου αναμονής κατά 15%.
■ 22 νέοι συρμοί στο μετρό με συνολική δαπάνη 270 εκατ. ευρώ, που θα μειώσουν τον χρόνο αναμονής από 7,12 σε 5,2 λεπτά.

Επιπλέον, προβλέπεται η δημιουργία 76,8 χλμ. ποδηλατοδρόμων και πεζοδρόμων σε πολλές πόλεις, αναβαθμίζοντας τις τοπικές μετακινήσεις.

Απλοποίηση διαδικασιών

Τέλος, το σύστημα θα εφαρμοστεί μέσω ειδικής «Κάρτας Ευάλωτου», διευκολύνοντας την πρόσβαση στα μέτρα χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις. Κάθε Περιφέρεια θα έχει το δικό της one-stop shop για τους πολίτες χωρίς ψηφιακές δεξιότητες. Αν και το ΚΚΤ δεν μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα, φαίνεται ότι θα αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση της δύσκολης ενεργειακής μετάβασης, προσφέροντας τη δυνατότητα να ελαττωθούν τα έξοδα.

Διαβάστε ακόμη

Ευρωπαϊκή βιομηχανία ηλεκτρικής ενέργειας: «Λάθος συνταγή» τα μέτρα Βρυξελλών για την κρίση στην Μέση Ανατολή

Καταιγίδα κατασχέσεων από την εφορία για τα χρέη (πίνακας)

Μουσεία: Η Βρετανία εξετάζει την επαναφορά εισιτηρίου – Οι απρόσμενες συνέπειες για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα