Καταργούνται οι παλιές διεκδικήσεις του Δημοσίου σε τίτλους ιδιοκτησίας

Για πρώτη φορά, η νομοθεσία θέτει περιορισμούς στον χρόνο, απαγορεύοντας στο κράτος να αξιώνει ακίνητα που ιδιώτες κατέχουν νόμιμα για πολλές δεκαετίες. Στο σχέδιο νόμου “Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη”, που παρουσιάστηκε σε δημόσια διαβούλευση από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, περιλαμβάνονται διατάξεις με στόχο την εξάλειψη ενός παραλογισμού που ταλανίζει το Ελληνικό Δημόσιο.

Πολλά ακίνητα, κυρίως σε αστικές περιοχές και κωμοπόλεις, παραμένουν “παγωμένα” εκτός αγοράς επί σχεδόν έναν αιώνα, λόγω των διεκδικήσεων του Δημοσίου, που έχουν παγιδεύσει τους ιδιοκτήτες σε δικαστικές διαμάχες. Ιδιοκτήτες που τα κατέχουν μέσω κληρονομιών ή αγορών πληρώνουν φόρους για εκτάσεις οι οποίες δεν οριοθετήθηκαν ή δεν αξιοποιήθηκαν ποτέ από το κράτος.

### Ποιοι αφορά η νομοθεσία

Αυτές οι αλλαγές κυρίως επηρεάζουν ιδιοκτήτες ακινήτων με παλαιούς τίτλους, αγρότες και κληρονόμους αγροτικών εκτάσεων. Επίσης, πολίτες που εμπλέκονται σε δικαστικές υποθέσεις με το Δημόσιο σχετικά με τις εγγραφές στο Κτηματολόγιο.

### Οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα

Από το 1998, ο νόμος του Εθνικού Κτηματολογίου δίνει στους δημόσιους φορείς το δικαίωμα να αμφισβητούν τις εγγραφές των ιδιωτών. Η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης το 2026 θα αποκαλύψει το διαχρονικό αυτό πρόβλημα, καθώς πολλές κτηματικές υπηρεσίες προχωρούν σε δικαστικές διεκδικήσεις, επικαλούμενες είτε την έλλειψη τίτλων είτε τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Δημοσίου από την εποχή της Τουρκοκρατίας.

### Το αποτέλεσμα;

Περισσότερα από χιλιάδες ακίνητα μένουν απαξιωμένα, ενώ οι ιδιοκτήτες αδυνατούν να τα αξιοποιήσουν, περιπλέκοντας την οικονομική τους κατάσταση. Ο νέος νόμος στοχεύει στην απελευθέρωση των ιδιοκτησιών, καθορίζοντας προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών.

### Τι σημαίνει αυτό για τις εκκρεμείς δίκες

Η προτεινόμενη ρύθμιση αναγνωρίζει αίροντας εκκρεμότητες με το Δημόσιο εφόσον πληρούνται οι νέες προϋποθέσεις. Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα διαμεσολάβησης για τις υποθέσεις που βρίσκονται ήδη στα δικαστήρια.

### Επαναστατικές αλλαγές

Το άρθρο 13 του σχεδίου νόμου διευκολύνει τη διαδικασία της διόρθωσης εγγραφών στο Κτηματολόγιο, επομένως, ο κτηματολογικός φάκελος θα “ξεκλειδώνει” και θα δίνει τη δυνατότητα για μεταβιβάσεις και δανειοδοτήσεις. Ωστόσο, οι ρυθμίσεις δεν ισχύουν για μνημεία και ακίνητα που βρίσκονται σε καθεστώς προστασίας.

Με αυτές τις παρεμβάσεις, η κυβέρνηση προσπαθεί να εκσυγχρονίσει τη διαδικασία της ιδιοκτησίας και να μειώσει τα άγχη για τους πολίτες που εμπλέκονται σε δικαστικές διαδικασίες με το Δημόσιο.