Καθοριστικές συνεδριάσεις Eurogroup και G7 εν μέσω της κρίσης στο Ιράν

Καθώς το επίκεντρο της προσοχής είναι στραμμένο στην κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, το Brent έχει προκαλέσει ανησυχία καθώς έχει ανέλθει στα 118 δολάρια το βαρέλι, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν και τις εντάσεις στα στενά του Ορμούζ. Το απόγευμα της Δευτέρας, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα συγκεντρωθούν στις Βρυξέλλες, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη. Πριν από αυτό, το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, θα πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη του G7, στην οποία ο Έλληνας υπουργός θα αντιπροσωπεύσει την ΕΕ ως πρόεδρος του Eurogroup, εστιάζοντας στα γεγονότα στο Ιράν και τους κινδύνους μιας νέας ενεργειακής κρίσης που μπορεί να πλήξει την παγκόσμια οικονομία, στέλνοντας παράλληλα σήμα για συντονισμό στις αγορές.

Αν και η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν αποτελεί τυπικό αντικείμενο της ατζέντας του Eurogroup, κυριαρχεί στις συζητήσεις, καθώς οι ευρωπαίοι υπουργοί ανησυχούν για την πρόγνωση των προϋπολογισμών τους, οι οποίοι ήδη δείχνουν «κόκκινες» γραμμές προτού καν εφαρμοστούν πλήρως. Οι παραδοχές του ενεργειακού κόστους που χρησιμοποιήθηκαν για τα τρέχοντα δημοσιονομικά πλάνα αμφισβητούνται καθημερινά στις αγορές, με την τιμή να πλησιάζει επικίνδυνα το «όριο συναγερμού» των 100 δολαρίων.

Ανησυχίες για τις συνέπειες στους προϋπολογισμούς

Το Eurogroup της Δευτέρας θα αποτυπώσει τις οικονομικές συνέπειες της έκρυθμης κατάστασης στον Περσικό Κόλπο, οδηγώντας σε συζητήσεις για μέτρα-ανάχωμα, τόσο σε εθνικό όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Η πιθανή διακοπή ή μερική «παράλυση» του διεθνούς εμπορίου μέσω των στενών του Ορμούζ εγκυμονεί τον κίνδυνο να επηρεάσει μέχρι και το 15% της παγκόσμιας πετρελαϊκής προσφοράς, με συνέπεια να τροφοδοτούνται σενάρια για τιμές που θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 140 ή 150 δολάρια το βαρέλι, αν η κατάσταση δεν εκτονωθεί σύντομα. Στο τραπέζι των Βρυξελλών, οι υπουργοί θα εξετάσουν όχι μόνο την τρέχουσα άνοδο των τιμών, αλλά και τις δευτερογενείς επιπτώσεις: αύξηση κόστους μεταφορών, αύξηση ναύλων και πιέσεις στον πρωτογενή τομέα λόγω ακριβότερων λιπασμάτων και αγροτικών εφοδίων που προέρχονται από την περιοχή.

Οι τεχνικές υπηρεσίες της Κομισιόν προειδοποιούν ότι ένα παρατεταμένο σοκ λόγω των τιμών της ενέργειας μπορεί να επιφέρει σοβαρές ζημιές στην ήδη ευάλωτη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας, προγραμματισμένη μόλις στο 0,2% για τη Γερμανία το 2025, ενώ θα αναδείξει εκ νέου τον πληθωρισμό σε περίοδο που αναμενόταν μια πιο ήπια πολιτική επιτοκίων από την ΕΚΤ. Αυτό σημαίνει επιπλέον πίεση στους κυβερνήσεις, οι οποίες θα πρέπει να αποφασίσουν αν θα διαθέσουν δημοσιονομικό χώρο για νέα μέτρα στήριξης ή αν θα ρισκάρουν πολιτικό κόστος αφήνοντας την αγορά να επηρεαστεί από την κατάσταση.

Επιπτώσεις στους καταναλωτές και τα επιτόκια

Εκτός από τις αυξήσεις στο κόστος των καυσίμων και της ηλεκτρικής ενέργειας, οι συζητήσεις επηρεάζουν ήδη σοβαρά το καλάθι του καταναλωτή. Οι τιμές των τροφίμων έχουν ήδη δείξει ανησυχητική αύξηση, με ποσοστά που φτάνουν σε διψήφια νούμερα. Ένα νέο κύμα εισαγόμενου πληθωρισμού θα μπορούσε να εντείνει αυτές τις αυξήσεις.

Σε αυτό το κλίμα, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει διλήμματα: να κρατήσει τα επιτόκια ψηλά για να περιορίσει τον πληθωρισμό ή να ρισκάρει μια διαχείριση της τιμής για να μην επιβαρύνει περισσότερο τους δανειολήπτες και τις επιχειρήσεις.

Για χώρες με υψηλό επίπεδο ιδιωτικού χρέους, όπως η Ελλάδα, η καθυστέρηση στις μειώσεις των επιτοκίων ισοδυναμεί με αυξημένο οικονομικό βάρος για τα νοικοκυριά.

Την ίδια στιγμή, οι κυβερνήσεις ανησυχούν ότι αν δεν υπάρξει συνεργασία για μια πανευρωπαϊκή δράση, νέα μέτρα στήριξης θα δοκιμάσουν την αξιοπιστία τους εντός των ευρωπαϊκών κανόνων, ιδίως υπό το καθεστώς της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Ωστόσο, η εφαρμογή τους δεν αναμένεται πριν τον Απρίλιο, μετά από μια εκτίμηση για το εάν οι ανατιμήσεις είναι μόνιμες ή προσωρινές.

Ο αντίκτυπος το Brent στα 118 δολάρια

Η Δευτέρα προετοιμάζει το έδαφος για την συνάντηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19 Μαρτίου, όπου οι ηγέτες της ΕΕ θα κληθούν να διαμορφώσουν μια κοινή στάση απέναντι στην κρίση, από οικονομική και γεωπολιτική άποψη. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης θα αναλάβει τον ρόλο του συντονιστή, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών, αλλά και ως σύνδεσμος προς διεθνείς οργανισμούς, όπως το G7, το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Η ελληνική πλευρά έχει διπλό στόχο: να προστατεύσει τον προϋπολογισμό της, ο οποίος έχει προγραμματιστεί με βάση σαφώς χαμηλότερες τιμές ενέργειας (62 δολάρια το βαρέλι), ενώ παράλληλα να αξιοποιήσει τον θεσμικό ρόλο της στον Eurogroup για να προτείνει μια πιο ευέλικτη και άμεση ευρωπαϊκή αντίδραση στην κρίση. Σε ό,τι αφορά τις τιμές του πετρελαίου, όσο αυτές παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια και οι ναυτιλιακές δραστηριότητες στον Περσικό Κόλπο είναι υπό απειλή, η ευρωπαϊκή οικονομία θα συνεχίσει να κινείται σε τεντωμένο σχοινί, με τις αποφάσεις των επόμενων εβδομάδων να κρίνουν αν θα πρόκειται για προσωρινές αναταράξεις ή για την αρχή μιας νέας ενεργειακής κρίσης.

Διαβάστε ακόμη

FT: Εκτακτη σύσκεψη των ΥΠΟΙΚ της G7 για συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου

ΕΝΦΙΑ 2026: Ποιοι πληρώνουν λιγότερα και ποιοι περισσότερα – Έρχονται τα εκκαθαριστικά

Σκάνδαλο Ρετζέπι: Φόβος στην κουζίνα του πιο συζητημένου εστιατορίου όλων των εποχών

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα