Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή εστιάζει στις μονάδες αφαλάτωσης.

Η πρόσφατη έξαρση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο δεν επηρεάζει μόνο τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, αλλά αναδεικνύει και ένα άλλο, λιγότερο εμφανές αλλά εξίσου κρίσιμο θέμα: την ασφάλεια των μονάδων αφαλάτωσης θαλασσινού νερού. Οι εγκαταστάσεις αυτές είναι ζωτικής σημασίας για την υδροδότηση εκατομμυρίων κατοίκων της Μέσης Ανατολής και οι πρόσφατες επιθέσεις επισημαίνουν την ευπάθεια τους.

Η ανησυχία δεν είναι υποθετική. Τις προηγούμενες ημέρες, ένα ιρανικό drone έπληξε μια μονάδα αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και τραυματισμούς από τα θραύσματα της επίθεσης. Αυτή είναι μια από τις πρώτες περιπτώσεις που δίνουν σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις παραγωγής πόσιμου νερού την προσοχή που τους αξίζει, δημιουργώντας ανησυχίες για την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών της περιοχής.

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν σκεφτεί κανείς τη δομική υδατική ανεπάρκεια της Μέσης Ανατολής. Η περιοχή φιλοξενεί το 6% του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά έχει μόλις το 2% των παγκόσμιων αποθεμάτων γλυκού νερού. Συνεπώς, η διαδικασία της αφαλάτωσης έχει εξελιχθεί σε μια κεντρική λύση για τις ανάγκες των κρατών του Κόλπου σε πόσιμο νερό.

Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα LesEchos, στην ακτογραμμή του Περσικού Κόλπου λειτουργούν εκατοντάδες μεγάλες βιομηχανικές μονάδες αφαλάτωσης, με τον αριθμό τους να έχει αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες, απαντώντας στην αύξηση του πληθυσμού και την αστικοποίηση της περιοχής. Πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις έχουν αναπτυχθεί με τη συνεργασία μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων, όπως οι γαλλικές Veolia και Suez, που διαθέτουν εκτενή τεχνογνωσία στον τομέα της επεξεργασίας νερού.

Αυτές οι μονάδες καλύπτουν σχεδόν το σύνολο των υδατικών αναγκών ορισμένων χωρών του Κόλπου: στο Κουβέιτ παράγουν το 90% του πόσιμου νερού, ενώ στη Σαουδική Αραβία το ποσοστό αυτό φτάνει το 70%. Το νερό δεν τροφοδοτεί μόνο τα νοικοκυριά, αλλά είναι κρίσιμο και για τη γεωργία της περιοχής.

Η στρατηγική αξία των εγκαταστάσεων αυτών είναι πολύ μεγάλη, καθώς οι χώρες του Περσικού Κόλπου συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου δυναμικού αφαλάτωσης. Οι μονάδες αυτές αντλούν καθημερινά εκατομμύρια κυβικά μέτρα πόσιμου νερού και συχνά βρίσκονται συγκεντρωμένες σε λίγες παράκτιες τοποθεσίες, γεγονός που αυξάνει την ευαλωτότητά τους, καθώς καθένα από αυτά τα κέντρα είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια του νερού.

Η πρόσφατη επίθεση στο Μπαχρέιν αποδεικνύει την αναγκαιότητα αυτής της αναγνώρισης. Πριν, οι εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θεωρούνταν λιγότερο πιθανό στόχο συγκριτικά με τις ενεργειακές υποδομές, όμως η κλιμάκωση της σύγκρουσης δείχνει ότι το φάσμα των εγκαταστάσεων που μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο διευρύνεται. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η στοχοποίηση τέτοιων μονάδων θα μπορούσε να έχει σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες, καθώς πολλές από αυτές είναι η μοναδική πηγή πόσιμου νερού σε πολλές χώρες του Κόλπου.

Επιπλέον, οι μονάδες αφαλάτωσης αντιμετωπίζουν και άλλους έμμεσους κινδύνους λόγω της σύγκρουσης. Η διαδικασία αφαλάτωσης είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα και απαιτεί μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία της. Έτσι, επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ή δίκτυα ηλεκτροδότησης θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία τους ακόμα και χωρίς άμεσους πλήγματα.

Ένα σημαντικό περιβαλλοντικό ατύχημα στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές. Για παράδειγμα, μια μεγάλη πετρελαϊκή ρύπανση θα μπορούσε να παραλύσει προσωρινά τη διαδικασία άντλησης και επεξεργασίας θαλασσινού νερού και αν και οι τεχνολογίες φιλτραρίσματος έχουν προχωρήσει σημαντικά, δεν είναι όλες οι μονάδες έτοιμες να διαχειριστούν αποτελεσματικά τέτοιου είδους ρύπανση.

Αυτό το ζήτημα δεν είναι ξένο στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Κόλπο το 1991, οι εκτεταμένες ρυπάνσεις προκάλεσαν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την λειτουργία των εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, αποκαλύπτοντας την εξάρτηση των χωρών από αυτές τις υποδομές.

Η ευάλωτη κατάσταση της Σαουδικής Αραβίας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Οι ανάγκες της πρωτεύουσας Ριάντ σε πόσιμο νερό ικανοποιούνται κυρίως από την μονάδα αφαλάτωσης Al-Jubail, μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, με το νερό να μεταφέρεται μέσω αγωγού μήκους περίπου 400 χιλιομέτρων, υποδεικνύοντας την κλίμακα και την πολυπλοκότητα του συστήματος υδροδότησης της χώρας.

Συγχρόνως, η αγορά αφαλάτωσης συνεχίζει να επεκτείνεται ραγδαία. Η Σαουδική Αραβία σχεδιάζει να ενισχύσει την ικανότητα των μονάδων της σημαντικά έως το τέλος της δεκαετίας, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ προγραμματίζουν και αυτά μεγάλες επενδύσεις για την ενίσχυση της υδατικής τους ασφάλειας.

Διαβάστε ακόμη