Διαρκής ενεργειακή αντιπαράθεση Ευρώπης και Ασίας στο LNG

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, εμποδίζοντας τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ και επηρεάζοντας αρνητικά την παγκόσμια προσφορά. Σύμφωνα με τη Wood Mackenzie, περίπου το 20% της συνολικής προσφοράς LNG, δηλαδή γύρω στα 110 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) το 2025, διακινείται μέσω αυτού του στρατηγικού περάσματος που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές. Αν η διέλευση διακοπεί ολοκληρωτικά, θα υπάρξει απώλεια περίπου 2,2 bcm την εβδομάδα στη διεθνή αγορά, με σοβαρές συνέπειες για την Ασία και την Ευρώπη.

Τα Στενά του Ορμούζ έχουν αναγνωριστεί εδώ και πολλές δεκαετίες ως κρίσιμος κόμβος στη ναυσιπλοΐα παγκοσμίως. Στο τρέχον κλίμα αυξανόμενης στρατιωτικής έντασης, τα πλοία που μεταφέρουν LNG έχουν σχεδόν σταματήσει τη διέλευση, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί κυριολεκτικά μποτιλιάρισμα σε μια αγορά που μόλις άρχισε να βρίσκει σταθερότητα μετά από χρόνια αναταραχής.

Πίεση στα αποθέματα

Η Wood Mackenzie προειδοποιεί ότι μια μακροχρόνια διακοπή θα μπορούσε να αναγκάσει εισαγωγείς στην Ευρώπη και την Ασία να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ τους. Βραχυπρόθεσμα, οι δύο αγορές θα είναι υποχρεωμένες να στηρίζονται περισσότερο στα υπάρχοντα αποθέματα φυσικού αερίου, κάτι που θα αυξήσει την ανάγκη για πλήρωση των αποθηκών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Πρόσφατα, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονταν στο 30% της χωρητικότητας, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, που είναι περίπου εννέα ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι. Αυτό δείχνει την ευάλωτη κατάσταση της Ευρώπης σε περίπτωση παρατεταμένων περιορισμών στην προσφορά.

Ακόμα κι αν ο τομέας της ναυσιπλοΐας αποκατασταθεί σύντομα, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα παραμείνει σφιχτή η αγορά. Η συρρίκνωση των αποθεμάτων σήμερα θα απαιτήσει ταχεία αναπλήρωση αργότερα φέτος, διατηρώντας έτσι τις τιμές σε ανοδική κατεύθυνση και εντείνοντας τον ανταγωνισμό για φορτία LNG.

Αναδρομή στο 2022

Η εταιρεία σημειώνει ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης μπορεί να συγκριθούν με το σοκ που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Την χρονιά αυτή, οι ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου υπήρξαν εξαιρετικά μεταβλητές μετά την απότομη μείωση των ρωσικών ροών μέσω αγωγών. Το ολλανδικό συμβόλαιο TTF για τον επόμενο μήνα είχε μέση τιμή 133 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), φτάνοντας σε ύψος 345 ευρώ/MWh στις αρχές Μαρτίου. Αν και οι τρέχουσες αυξήσεις τιμών είναι σημαντικές, δεν έχουν φτάσει αυτά τα επίπεδα.

Η Wood Mackenzie αναγνωρίζει πάντως ότι η αντίδραση αυτή τη φορά μπορεί να είναι λιγότερο ακραία, εφόσον αποδειχθεί ότι η διαταραχή είναι προσωρινή. Σε αντίθεση με την διαρθρωτική απώλεια ρωσικού αερίου το 2022, μια βραχυχρόνια διακοπή μέσω του Ορμούζ ενδέχεται να είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί από το σύστημα — με κόστος. «Οποιαδήποτε ένδειξη ότι οι διαταραχές θα διαρκέσουν θα πυροδοτήσει περαιτέρω αυξήσεις», δήλωσε η εταιρεία, τονίζοντας ότι η αντίδραση του Ιράν τις αμέσως επόμενες ημέρες θα είναι κομβική για τις αγορές ενέργειας.

Αυξήσεις στην περιοχή

Στο μεταξύ, προγραμματισμένες διακοπές λειτουργίας στα ισραηλινά κοιτάσματα Leviathan και Karish προσθέτουν ακόμη ένα πρόβλημα στην ήδη τεταμένη κατάσταση. Τα κοιτάσματα αυτά είναι σημαντικοί προμηθευτές για την Αίγυπτο, η οποία πέρυσι εισήγαγε σχεδόν 10 bcm φυσικού αερίου από το Ισραήλ. Με τις εξαγωγές να έχουν σταματήσει, η Αίγυπτος μπορεί τώρα να στραφεί σε μεγαλύτερες εισαγωγές LNG για να αντισταθμίσει τις απώλειες αυξάνοντας τη ζήτησή της σε μια αγορά που ήδη πιέζεται.

Εξάλλου, οι εξαγωγές φυσικού αερίου από το Ιράν προς την Τουρκία — που ξεπέρασαν τα 7 bcm το 2025 — θεωρούνται και αυτές επιρρεπείς από τις εξελίξεις. Σε περίπτωση διακοπής, οι τουρκικές εταιρείες είναι πιθανό να αναζητήσουν επιπλέον φορτία LNG, οδηγώντας σε ακόμη πιο σφιχτό ανταγωνισμό.

Αναμέτρηση Ασίας και Ευρώπης

Η άμεση επίπτωση της μείωσης των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού μεταξύ Ασίας και Ευρώπης για τα εναπομείναντα φορτία. Η Ασία παραμένει η κορυφαία αγορά εισαγωγής LNG, με χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από θαλάσσιες προμήθειες για να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Αντίθετα, η Ευρώπη έχει αυξήσει αισθητά τις εισαγωγές LNG μετά το 2022, προκειμένου να αμβλύνει τις απώλειες από τις ρωσικές προμήθειες.

Αν η διακοπή γίνεται μόνιμη, τα διαθέσιμα φορτία στις αγορές θα μειωθούν, δίνοντας τη δυνατότητα στους πωλητές να απαιτήσουν υψηλότερες τιμές. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, οι οικονομικά ισχυρότεροι αγοραστές μπορεί να υπερισχύσουν, αφήνοντας τις πιο ευάλωτες οικονομίες αντιμέτωπες με επιβαρυντικά κόστη.

Πολιτικές διαστάσεις

Η ανάλυση αναδεικνύει και τις πολιτικές συνέπειες της κρίσης. Μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα περιορίσει τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ και θα αυξήσει τις τιμές πετρελαίου και LNG μπορεί να έχει πολιτικό κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ένα απότομο και αρνητικό κλίμα στις διεθνείς αγορές, σύμφωνα με την Wood Mackenzie, μπορεί να αναγκάσει την αμερικανική κυβέρνηση να εξετάσει τρόπους αποκλιμάκωσης. Αυτή τη στιγμή, η διάρκεια της διαταραχής και η επαναφορά ασφαλών διελεύσεων μέσω των Στενών είναι καθοριστικά. Αν η κατάσταση παραταθεί, οι επιπτώσεις θα είναι ευρύτερες και θα καθορίσουν τις εμπορικές ροές, θα εντείνουν τον διεθνή ανταγωνισμό και θα δοκιμάσουν τη σταθερότητα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.

Διαβάστε επίσης