Δοκιμασίες στην Ουάσιγκτον για την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου

Λίγες ώρες πριν από τη σημαντική διάσκεψη της 24ης Φεβρουαρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ενδιαφέρον εντείνεται καθώς θα συζητηθούν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Corridor). Στο επίκεντρο βρίσκονται οι στρατηγικές για την εμπορική βιωσιμότητα και τη λειτουργική ωρίμανση του έργου, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή αμερικανικού LNG από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς προς την Ουκρανία, με προοπτική συνέχειας προς Ουγγαρία και Σλοβακία. Ο στόχος δεν αφορά μόνο την τεχνική σύνδεση υποδομών, αλλά και την υπέρβαση των ρυθμιστικών και εμπορικών εμποδίων που καθυστερούν την υλοποίηση του διαδρόμου.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, οι δραστηριότητες έχουν ενταθεί και οι διάλογοι έχουν επιταχυνθεί, εντείνοντας την κινητικότητα και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Η επερχόμενη συνάντηση θα κρίνει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και την αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας ως διαμετακομιστικού κόμβου, ειδικά σε μια εποχή που η Ευρώπη προσπαθεί να αποδεσμευτεί από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Στη σύνοδο που θα διεξαχθεί στον Λευκό Οίκο, οι υπουργοί Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και Νταγκ Μπέργκαμ θα συνεργαστούν με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο, συμπεριλαμβανομένων των διαχειριστών συστημάτων φυσικού αερίου και ρυθμιστικών αρχών. Η παρουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με εκπρόσωπο την επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας Ντίτε Γιόρκενσεν, προσθέτει επιπλέον σημασία στη συνάντηση. Από την Ελλάδα, παρόντες θα είναι ο Σταύρος Παπασταύρου, ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου και ο Κώστας Ξιφαράς από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας.

Η ενεργειακή σταθερότητα της Ευρώπης, καθώς απομακρύνεται από το ρωσικό αέριο, αφήνει πίσω ένα κενό στην τροφοδοσία, κυρίως για τις χώρες της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Χάρη σε περίπου 17-18 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου που ακόμα βρίσκονται σε κυκλοφορία, αναμένεται ότι οι ποσότητες αυτές θα μειωθούν σταδιακά, επισημαίνοντας την ανάγκη για εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας.

Η στάση της Κομισιόν και τα κρίσιμα ραντεβού

Αυτή τη στιγμή, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι περιορισμένες επενδύσεις σε νέες υποδομές φυσικού αερίου τα τελευταία χρόνια έχουν φέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη ανάμεσα σε κλιματική πολιτική και ασφάλεια εφοδιασμού. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, που εξαρτώνται ακόμη από το ρωσικό αέριο, χρειάζονται πρόσβαση σε κοινοτικά κονδύλια για να εξασφαλίσουν την ενεργειακή τους σταθερότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κλάους Ντίτερ Μπόρχαρντ ταξιδεύει σε χώρες που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο, αρχίζοντας από την Αθήνα, σε μια καθοριστική περίοδο όπου η στάση των Βρυξελλών θα σημάνει τη συνέχεια του έργου. Στην Αθήνα, είχε σειρά επαφών με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και άλλους καθοριστικούς φορείς, επικεντρώνοντας στα ρυθμιστικά ζητήματα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα του διαδρόμου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μπόρχαρντ επεσήμανε τη θέση των Βρυξελλών για τα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς αυτά δεν συμμορφώνονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το βασικό πρόβλημα είναι η ενιαία δέσμευση δυναμικότητας από Ελλάδα προς Ουκρανία, κάτι που αντιτίθεται στους κανόνες διαφοροποίησης των κόμβων. Οποιαδήποτε τροποποίηση στα προϊόντα θα απαιτήσει πολλές διαδικασίες προσαρμογής.

Για αυτόν το λόγο, η Κομισιόν έχει ήδη εγκρίνει την προσωρινή διάθεση μηνιαίων προϊόντων μέχρι το 2026, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες τροφοδοσίας της Ουκρανίας, ενώ εξετάζεται και νέα παράταση για το 2026. Η προσοχή επίσης στρέφεται στην επερχόμενη δημοπρασία, με ελπίδες ότι θα προσελκύσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά τη συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ της Atlantic Sea LNG Trade και της Naftogaz για την προμήθεια LNG στην Ουκρανία.

Η Atlantic See LNG Trade επιδιώκει να εξασφαλίσει σημαντικό μερίδιο από τις νέες ποσότητες μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και αναζητά ενεργοποίηση νέων συμφωνιών νωρίτερα από το 2028.

«Αν η Ευρώπη δεν επιδιώξει μακροχρόνιες συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα παραμείνει εξαρτημένη από το ρωσικό αέριο», είχε επισημάνει ο Αλέξανδρος Εξάρχου στο Reuters.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Με αυτές τις εξελίξεις, η ελληνική αποστολή επικεντρώνεται στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμων ποσοτήτων LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και στη δημιουργία βραχυπρόθεσμων συμβολαίων που θα υποστηρίξουν την εμπορική διάσταση του έργου. Η έλλειψη μακροχρόνιων συμφωνιών αποτελεί εμπόδιο για την χρηματοδότηση του έργου.

Η επερχόμενη συνάντηση συνυποδηλώνει τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, αλλά και της στρατηγικής θέσης της Ελλάδας. Οι πρόσφατες δηλώσεις της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, δείχνουν τη στήριξη της Ουάσινγκτον προς την ελληνική συμμετοχή στο σχέδιο αυτό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε: «Ο Κάθετος Διάδρομος θα καλύψει τις ανάγκες όχι μόνο της χώρας μας αλλά και γειτονικών κρατών. Επιθυμούμε να ενισχύσουμε τους διατλαντικούς μας δεσμούς».

Η Ουάσινγκτον στοχεύει στην ενίσχυση της ενεργειακής της παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να διεκδικεί σημαντικό ρόλο μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Οι συζητήσεις περί νέων επενδύσεων, όπως ένας δεύτερος FSRU, προσθέτουν επιπλέον αξία στον ελληνικό ενεργειακό χάρτη.

Σημειώνεται ότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, είχε πρόσφατα συνάντηση με αντιπροσωπεία του Κογκρέσου των ΗΠΑ, τονίζοντας την γεωστρατηγική αξία της ενέργειας και τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου για την εθνική ασφάλεια. Επαφές με στόχο την προώθηση του έργου πραγματοποίησε και ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος στο Παρίσι.

Τα μηνύματα στήριξης

Καταιγιστικά είναι τα μηνύματα στήριξης για τον Κάθετο Διάδρομο από την Ουάσινγκτον, καθώς πλησιάζει η υπουργική σύνοδος. Μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ υπέρ του έργου, ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας Τζάροντ Έιγκεν, υπογράμμισε τη σημασία των μακροχρόνιων δεσμεύσεων για εμπορική σταθερότητα.

Σε πρόσφατες εξελίξεις, ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ συναντήθηκε με τον Ουκρανό ομόλογό του Ντένις Σμίχαλ, ο οποίος επεσήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί την πιο αποδοτική οδό προμήθειας LNG. Αυτή η σύγκλιση επιβεβαιώνει τη συνεργασία Ουάσινγκτον – Αθήνας για την αξιοποίηση της διαδρομής.

Το στοίχημα

Το βασικό διακύβευμα παραμένει να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που ταλαιπωρούν το έργο, όπως τα τέλη διέλευσης και η τιμολογιακή πολιτική, απαιτώντας συγχρόνως μια συντονισμένη παρέμβαση της ΕΕ για να καταστεί ο Κάθετος Διάδρομος λειτουργικά βιώσιμος.

Διαβάστε ακόμη