Καινοτόμο “κοκτέιλ” στρατηγικών κατά τις ταυτόχρονες πυρκαγιές

Ο πλανήτης μας εισέρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενου κινδύνου από δασικές πυρκαγιές, με τις καιρικές συνθήκες που προάγουν τις ακραίες πυρκαγιές να έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία 45 χρόνια. Μια πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances στις 18 Φεβρουαρίου και αναφέρεται από το euronews, καταδεικνύει ότι οι ημέρες με καυτό, ξηρό και θυελλώδη καιρό—δεδομένα ιδανικά για την εκδήλωση και διάδοση πυρκαγιών—είναι σε ανοδική πορεία παγκοσμίως, με την αύξηση να είναι πιο έντονη στην Αμερική.

Οι ερευνητές επικεντρώνονται στο γεγονός ότι περισσότερο από το 60% της παγκόσμιας ανόδου των ημερών υψηλού κινδύνου για πυρκαγιές οφείλεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, κυρίως λόγω των εκπομπών από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αυξάνονται από 22 σε πάνω από 60 ημέρες τον χρόνο

Από το 1979 μέχρι το 1994, ο πλανήτης κατέγραφε κατά μέσο όρο 22 ημέρες τον χρόνο με ευνοϊκές συνθήκες για την εκδήλωση πυρκαγιών σε πολλές περιοχές ταυτόχρονα. Στα έτη 2023 και 2024, ο αριθμός αυτός ξεπέρασε τις 60 ημέρες.

Η μελέτη, αν και δεν ανέλυσε άμεσα τις πυρκαγιές, εξέτασε τις μετεωρολογικές παραμέτρους, όπως οι υψηλές θερμοκρασίες, η χαμηλή υγρασία, το ξηρό έδαφος και οι ισχυροί άνεμοι. Αυτές οι συνθήκες αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εκδήλωσης «ευρείας κλίμακας εξάρσεων πυρκαγιάς», οι οποίες είναι ιδιαιτέρως προκλητικές προς κατάσβεση.

Η ταυτόχρονη προσβολή περισσότερων περιοχών καθιστά τη διεθνή αλληλοβοήθεια ιδιαίτερα δύσκολη. Χώρες που παλαιότερα μπορούσαν να συνδράμουν με αεροπλάνα και πυροσβεστικές δυνάμεις τώρα μπορεί να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονες κρίσεις, με αποτέλεσμα οι πόροι να είναι περιορισμένοι και οι επιχειρησιακές πιέσεις να αυξάνονται.

Εντυπωσιακή αύξηση στην Αμερική

Στις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες, ο μέσος όρος ημερών με καιρικές συνθήκες ευνοϊκές για πυρκαγιές ήταν 7,7 ετησίως την περίοδο 1979-1988, ενώ τώρα εκτινάχθηκε στις 38 ημέρες τα τελευταία χρόνια. Στο νότιο τμήμα της Νότιας Αμερικής, η αύξηση είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή: από 5,5 ημέρες ετησίως, έχει φθάσει τις 70,6 ημέρες στην τελευταία δεκαετία, με ρεκόρ 118 ημερών το 2023. Από τις 14 περιοχές που μελετήθηκαν παγκοσμίως, μόνο η Νοτιοανατολική Ασία παρουσίασε μείωση, πιθανόν λόγω της μεγαλύτερης υγρασίας.

Η κλιματική αλλαγή ως καθοριστικός παράγοντας

Για να εκτιμήσουν τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα, συγκρίνοντας τα πραγματικά δεδομένα των τελευταίων 45 ετών με ένα υποθετικό σενάριο χωρίς αυξημένα επίπεδα αερίων του θερμοκηπίου από ορυκτά καύσιμα. Τα ευρήματα ήταν σαφή: πάνω από το 60% της αύξησης μπορεί να αποδοθεί στην ανθρώπινη δραστηριότητα.

Αν και ο καιρός είναι αποφασιστικός παράγοντας, δεν είναι ο μοναδικός. Η εκδήλωση πυρκαγιάς απαιτεί επίσης καύσιμη ύλη—όπως δέντρα και θάμνους—οξυγόνο και πηγή ανάφλεξης, είτε πρόκειται για κεραυνό, εμπρησμό ή ανθρώπινη αμέλεια. Ωστόσο, καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη εντείνει τη συχνότητα και τη σύμπτωση ακραίων καιρικών φαινομένων, ο κίνδυνος πολλαπλών ταυτόχρονων και δύσκολα ελέγξιμων πυρκαγιών αυξάνεται. Σε έναν κόσμο όπου οι κρίσεις συχνά επικαλύπτονται, η ικανότητα των κρατών να ανταποκριθούν κατάλληλα μπορεί να δοκιμαστεί περισσότερο από ποτέ.

Διαβάστε ακόμη