Η Ελλάδα καταθέτει στην Κομισιόν το καινοτόμο Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο της

Η κυβέρνηση προχωρά ταχύτατα στην αξιοποίηση κονδυλίων ύψους 4,7 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της ΕΕ. Αυτός ο νέος ευρωπαϊκός μηχανισμός, σε συνδυασμό με δύο ακόμα χρηματοδοτικά εργαλεία – το Ταμείο Εκσυγχρονισμού ύψους 1,6 δισ. ευρώ και το Ταμείο Απανθρακοποίησης με 1,7 δισ. ευρώ – στοχεύουν στην ενίσχυση σημαντικών επενδύσεων τα επόμενα χρόνια, αφού ολοκληρωθεί η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, το εθνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει ξεκινήσει την οριστικοποίησή του, με στόχο την υποβολή του στην Κομισιόν τις επόμενες εβδομάδες, πιθανότατα εντός Φεβρουαρίου, και επιδιώκεται η έγκρισή του μέχρι το καλοκαίρι. Παράλληλα, η κυβέρνηση εβδομάδων προγραμματίζει τη δημιουργία ειδικής Δομής Διαχείρισης που θα εποπτεύει τα κονδύλια και τις δράσεις που θα υλοποιούν τα υπουργεία και άλλοι φορείς, κατά τα πρότυπα της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης. Χθες, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης παρουσίασε το νομοσχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το οποίο καθορίζει το θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο μέσω της σύστασης ενιαίας Ειδικής Υπηρεσίας.

Ο βασικός στόχος είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες ωρίμανσης επιλέξιμων δράσεων και έργων, καθώς η έναρξη ροής των πόρων από την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Ρύπων της ΕΕ στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές (ETS 2) είναι προγραμματισμένη για το 2028, αφού οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποφάσισαν να αναβάλλουν την εφαρμογή του για έναν χρόνο. Με την ενεργοποίηση του Κανονισμού για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, οι δαπάνες για τα έργα που εμπίπτουν σε αυτόν θα μπορούν να καλύπτονται από εθνικούς πόρους, οι οποίοι θα αντικατασταθούν στη συνέχεια από τους πόρους του ETS 2. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, το πρόγραμμα κοινωνικών κατοικιών σε ανενεργά στρατόπεδα βρίσκεται ήδη σε πορεία υλοποίησης.

Το εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο αντλεί έμπνευση από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», αφού η δομή του είναι παρόμοια με εκείνη του Ταμείου Ανάκαμψης. Στο πλαίσιο αυτό, θα καθοριστούν συγκεκριμένα ορόσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία θα πρέπει να πληρούνται για την υποβολή αιτημάτων πληρωμής από την Ελλάδα και την αντίστοιχη εκταμίευση πόρων μέχρι το 2032.

Σύμφωνα με τα κατευθυντήρια γραμμές του Σχεδίου που παρουσιάστηκαν τον Ιούνιο, οι πόροι του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προορίζονται για περισσότερα από 1 εκατ. νοικοκυριά που χαρακτηρίζονται ως ενεργειακά και μεταφορικά ευάλωτα, με βάση τα κριτήρια της κοινοτικής νομοθεσίας. Στην κατηγορία των δυνητικών ωφελούμενων περιλαμβάνονται και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις που πληρούν τα ίδια κριτήρια, οι οποίες υπολογίζονται σε πάνω από 70.000.

Τα προτεινόμενα έργα σχετίζονται με κτίρια και οδικές μεταφορές, αντανακλώντας την επέκταση του συστήματος εμπορίας εκπομπών στην ΕΕ και τις επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές λόγω του κόστους αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών. Περίπου 2 δισ. ευρώ από τα 4,7 δισ. ευρώ θα διατεθούν σε νέα προγράμματα «Εξοικονομώ», που θα απευθύνονται κυρίως σε ευάλωτα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, εστιάζοντας στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων μέσω βελτιώσεων στη θερμομόνωση και την εγκατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης. Παράλληλα, αναμένεται να υπάρξει νέο μοντέλο υλοποίησης με περιορισμό των επιδοτήσεων, εξετάζοντας το σχήμα «on bill financing scheme», που θα επιτρέπει στους προμηθευτές ενέργειας να χρηματοδοτούν έργα ενεργειακής εξοικονόμησης για τους πελάτες τους, οι οποίοι θα αποπληρώνουν σταδιακά μέσω των λογαριασμών τους. Η συγκεκριμένη προσέγγιση στοχεύει στη στήριξη των καταναλωτών, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων, να καλύψουν το κόστος για ενεργειακές παρεμβάσεις, και θα εφαρμοστεί στα νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» που θα χρηματοδοτηθούν από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.

Επιπλέον, το σχέδιο εστιάζει σε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των στεγαστικών θεμάτων, όπως τα κοινωνικά προγράμματα κατοικίας, η ανακαίνιση φοιτητικών εστιών και το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω», που προσφέρει επιδότηση έως 36.000 ευρώ για την επισκευή κλειστών κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση.

Στον τομέα των μεταφορών, προβλέπεται εκσυγχρονισμός των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς με χρηματοδότηση άνω των 200 εκατ. ευρώ για την προμήθεια νέων συρμών για το Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης, καθώς και την ενίσχυση του στόλου ηλεκτρικών λεωφορείων. Αξιοσημείωτο είναι ότι για πρώτη φορά προγραμματίζεται επιδότηση ηλεκτρικών αυτοκινήτων και φορτηγών προς μικροεπιχειρήσεις.

Επιπλέον, θα υπάρξουν άμεσες ενισχύσεις και επιδοτήσεις για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις που ενδέχεται να επηρεαστούν από την εφαρμογή νέων περιβαλλοντικών πολιτικών, κυρίως λόγω των αυξανόμενων τιμών στην ενέργεια και τις μεταφορές.

Το εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο της Ελλάδας ευελπιστεί να διασφαλίσει ότι η πράσινη μετάβαση θα είναι δίκαιη, κοινωνικά υπεύθυνη και βιώσιμη για όλους, μέσα από επενδύσεις, ενεργειακές παρεμβάσεις και κοινωνικά μέτρα, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση της χώρας.

Διαβάστε ακόμη