
Η συχνότητα των καιρικών φαινομένων που προκαλούν σοβαρές κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες και απώλειες ανθρώπινων ζωών είναι ολοένα και αυξανόμενη στην περίοδο 2000–2025. Σύμφωνα με την Αρχή ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που αναλύει δεδομένα από τη βάση HIWE-DB (High-impact Weather Events), έχουν καταγραφεί 633 τέτοια επεισόδια, με 294 θανάτους, που αντιστοιχούν σε μέσο όρο περίπου 11 θανάτων ετησίως.
Η Δρ. Κατερίνα Παπαγιαννάκη, ειδική στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΕΑΑ και μέλος της ομάδας ΜΕΤΕΟ, δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι, αναλύοντας την περίοδο σε δύο τριετίες, παρατηρείται σημαντική αύξηση: «Τα επεισόδια με κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις αυξάνονται κατά 58%, τα με σοβαρές επιπτώσεις κατά 35% και οι θάνατοι κατά 72%. Αυτό υποδεικνύει ότι δεν έχουμε απλώς περισσότερα επεισόδια, αλλά και πιο σοβαρές συνέπειες, με μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, ειδικά από τα ακραία φαινόμενα». Επιπλέον, το 2025 είναι η πρώτη χρονιά από το 2000 που δεν καταγράφηκαν θανάτους από καιρικά φαινόμενα, πλην των καύσωνων, για τους οποίους δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα.
Η ειδικός σημειώνει ότι τα περισσότερα από αυτά τα επεισόδια εντοπίζονται σε αστικά κέντρα, εξαιτίας της πυκνής δόμησης. Παρόλα αυτά, περιοχές της περιφέρειας, όπως η Θεσσαλία, η Χαλκιδική και η Εύβοια, έχουν πληγεί από σοβαρά καιρικά φαινόμενα. Η ομάδα ΜΕΤΕΟ πραγματοποιεί μια συστηματική καταγραφή των καιρικών γεγονότων στην Ελλάδα από το 2000, κατηγοριοποιώντας τα ανάλογα με την ένταση και τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία και την οικονομία.
«Η καταγραφή αυτή μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε μοτίβα και τρωτότητες, προωθώντας την επιστημονική έρευνα και τη δημόσια ενημέρωση», εξηγεί η Δρ. Παπαγιαννάκη. «Σωρευτικές επιπτώσεις στήριξης υποδομών, χρόνια προβλήματα στις μετακινήσεις και αύξηση της τρωτότητας απαιτούν συνεχή παρακολούθηση και ανάλυση». Συμπληρώνει ότι η ανάγκη ανθεκτικότητας είναι πιο επιτακτική από ποτέ, με την κλιματική αλλαγή να επηρεάζει τη συχνότητα και την ένταση των καιρικών φαινομένων.
Η ανθεκτικότητα αυτή θα πρέπει να προωθείται σε όλα τα επίπεδα επιστημονικής και θεσμικής δράσης, περιλαμβάνοντας την παρακολούθηση των φαινομένων, την πρόγνωση και την ενημέρωση των πολιτών. Επίσης, η κατάλληλη σχεδίαση και συντήρηση των υποδομών είναι κρίσιμη για τον περιορισμό των συνεπειών κατά την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων. Η προσαρμογή του τοπικού και χωρικού σχεδιασμού στις απαιτήσεις της κλιματικής αλλαγής είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσουμε, καθώς τα δεδομένα από την ιστορία και τα καιρικά φαινόμενα πρέπει να ληφθούν υπόψη για το σχεδιασμό του μέλλοντος.
Η Δρ. Παπαγιαννάκη τονίζει ότι οι αλλαγές χρήσης γης, όπως η μετατροπή αγροτικών εκτάσεων σε δομημένες χωρίς επαρκή σχεδιασμό, έχουν συμβάλει στη δημιουργία σοβαρών προβλημάτων, όπως τα συχνά πλημμυρικά φαινόμενα. Όπως λέει, τέτοιες καταστάσεις σχετίζονται άμεσα με τον τρόπο ανάπτυξης διαφορετικών περιοχών.
Διαβάστε επίσης