Οι Έλληνες ηγέτες στην καθυστέρηση ενοικίων και δανείων στην Ευρώπη

Ένας στους δέκα Έλληνες αντιμετωπίζει καθυστερήσεις στην καταβολή ενοικίου ή δόσεων στεγαστικών δανείων, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της διαΝΕΟσις σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ. Τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται, με αποτέλεσμα πάνω από το ένα τρίτο του εισοδήματος να ξοδεύεται για στέγαση, γεγονός που δείχνει μια σοβαρή μεταβολή της στεγαστικής κρίσης σε ζήτημα αδυναμίας πληρωμών.

Αναλυτικά, οι τελευταίες στατιστικές αποκαλύπτουν ότι το 2024 η Ελλάδα κατέχει το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ για καθυστερήσεις πληρωμών, με 10,4%, έναντι του μόλις 1,8% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Ρουμανία ακολουθεί με 5,8%, και άλλες χώρες όπως η Πολωνία, Κροατία και Λιθουανία καταγράφουν παρόμοια μεγάλα ποσοστά. Αντίθετα, η Ισπανία αναφέρει 0,6%, ενδεικτικό της αναλογίας της ελληνικής κρίσης.

Μάλιστα, σχεδόν το 43% των Ελλήνων πολιτών ζει σε νοικοκυριά με χρέη, όχι μόνο σε ενοίκια αλλά και στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, τη στιγμή που ο μέσος ευρωπαϊκός όρος περιορίζεται στο 9,2%. Αυτή η κατάσταση περιγράφει μια ευρύτερη οικονομική πίεση που διακυβεύει την ευημερία των νοικοκυριών.

Όσον αφορά την κατανομή των εξόδων, το 2024 το μέσο ελληνικό νοικοκυριό ξοδεύει το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγαση, διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η εξαιρετική αυτή πίεση καθιστά δύσκολη την κάλυψη άλλων βασικών αναγκών και εντείνει την οικονομική ευάλωτοτητα των οικογενειών.

Στις αστικές περιοχές, το 29,1% των νοικοκυριών καταναλώνει άνω του 40% των εισοδημάτων τους σε στέγη, ενώ το ποσοστό στην ύπαιθρο αγγίζει το 27,7%, καταδεικνύοντας έτσι ότι η κρίση επηρεάζει ολόκληρη τη χώρα.

Οι ενοικιαστές υφίστανται τις μεγαλύτερες πιέσεις, με έξι στους δέκα να δαπανούν περισσότερα από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγη τους, ξεπερνώντας τα όρια αντοχής. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ενοικίαση, σε πολλές περιπτώσεις, έχει γίνει μόνιμη κατάσταση, με τις πληθωριστικές πιέσεις να επηρεάζουν άμεσα τα διαθέσιμα εισοδήματα.

Ιδιαίτερα ευάλωτη είναι η κατηγορία των μονογονεϊκών νοικοκυριών, όπου σχεδόν τα δύο τρίτα βρίσκονται σε κατάσταση υπέρμετρης στεγαστικής επιβάρυνσης. Η μελέτη αναφέρει ότι η οικονομική πίεση σε αυτές τις περιπτώσεις έχει και κοινωνικές συνέπειες, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής και τις μελλοντικές προοπτικές των παιδιών.

Οι προτάσεις της μελέτης για την αντιμετώπιση των ενοικίων αποφεύγουν τις εύκολες λύσεις. Αντί για οριζόντιους περιορισμούς στα ενοίκια, προτείνεται η εφαρμογή στοχευμένων παρεμβάσεων, όπως ο έλεγχος στις αυξήσεις ενοικίων σε περιοχές με σοβαρή στεγαστική κρίση, καθώς και η στήριξη των ενοικιαστών που πλήττονται περισσότερο από τη δυσμενή οικονομική κατάσταση.