Σύσταση νέας αρχής ακινήτων: Στήριξη άνω των 20.000 ευάλωτων οφειλετών

Το καλοκαίρι του 2023 αναμένεται να εγκαινιαστεί στη χώρα μας ο νέος Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, μία πρωτοβουλία που έχει ως στόχο να στηρίξει περισσότερους από 20.000 ευάλωτους οφειλέτες. Αυτή η καινοτόμος προσέγγιση αποσκοπεί στο να αποτρέψει την απώλεια κατοικίας λόγω πλειστηριασμών και πτωχεύσεων. Ο φορέας έρχεται να προσφέρει μια εναλλακτική, όπου οι ωφελούμενοι θα παραμένουν στις ιδιοκτησίες τους, αν όχι ως ιδιοκτήτες, τουλάχιστον ως ενοικιαστές με κρατική επιδότηση και δυνατότητα επαναγοράς.

Ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, προχωρά στη δημιουργία ενός ιδιωτικού φορέα, ο οποίος θα επιλεγεί μέσω διεθνούς διαγωνισμού. Ο συγκεκριμένος φορέας θα έχει την ευθύνη να αγοράσει τις κύριες κατοικίες των ευάλωτων οφειλετών προτού αυτές καταλήξουν σε πλειστηριασμό, αναλαμβάνοντας στη συνέχεια την επαναμίσθωσή τους για 12 χρόνια, με τη δυνατότητα επαναγοράς αν οι οφειλέτες ανακάμψουν οικονομικά και είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Αυτή η πρωτοβουλία δίνει τη δυνατότητα στους εμπλεκόμενους να διατηρήσουν την κατοικία τους, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια εισοδηματικής ευαλωτότητας. Ο φορέας θα λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, στον οποίο η ένταξη προϋποθέτει έλεγχο μέσω της πλατφόρμας πιστοποίησης των ευάλωτων νοικοκυριών για την αποφυγή κακοποίησης της πρόβλεψης.

Ποιος μπορεί να συμμετάσχει

Με την προκήρυξη της φάσης δεσμευτικών προσφορών για την ανάθεση της διαχείρισης του φορέα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ενεργοποιεί τη διαδικασία για να διασφαλίσει την κυριότητα οφειλετών που πλήττονται από την οικονομική κρίση. Το πρόγραμμα αναμένεται να επηρεάσει περισσότερα από 20.000 νοικοκυριά που αναζητούν προστασία από τους πλειστηριασμούς μέσω του νέου φορέα.

Προς το παρόν, περισσότερα από 1.300 νοικοκυριά έχουν ήδη υποβάλει αίτηση για να χαρακτηριστούν ευάλωτα, και πάνω από 300 ήδη λαμβάνουν επιδότηση για την προστασία της κατοικίας τους. Ωστόσο, εκτιμάται ότι οι πραγματικοί αριθμοί είναι ακόμη μεγαλύτεροι, καθώς πολλοί δεν έχουν ενημερωθεί για τη διαδικασία.

Λειτουργία και διαδικασία

Η ίδρυση του φορέα ξεκίνησε το 2021 και φτάνει πλέον στο στάδιο ολοκλήρωσης, καθώς το υπουργείο προκήρυξε τη δεύτερη φάση του διαγωνισμού. Ο φορέας εντάσσεται στο πλαίσιο του νέου Πτωχευτικού Νόμου (4738/2020), προσφέροντας στους ευάλωτους τη δυνατότητα να παραμείνουν στα σπίτια τους, ακόμη και μετά από πτώχευση, μέσω ενός μοντέλου «sale and leaseback» προσαρμοσμένου στην ελληνική πραγματικότητα.

Διαδικασία ένταξης

Για να ενταχθούν, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εκδώσουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη. Οι κριτήρια ευαλωτότητας περιλαμβάνουν εισόδημα έως 7.000 ευρώ για άτομο και 21.000 ευρώ για οικογένειες, καθώς και αξία ακίνητης περιουσίας που δεν υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ.

Αν ο οφειλέτης κριθεί ευάλωτος, θα πρέπει να ενημερώσει τον φορέα για οποιονδήποτε επερχόμενο πλειστηριασμό, όπου στη συνέχεια ο φορέας θα παρέμβει και θα αποκτήσει το ακίνητο σε τιμή μειωμένη κατά 30% από την αρχική προσφορά. Ο οφειλέτης θα παραμείνει στο σπίτι ως ενοικιαστής, με επιδότηση ενοικίου.

Δικαίωμα επαναγοράς

Το προνόμιο της επαναγοράς αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα του φορέα, καθώς επιτρέπει στους μισθωτές να αποκτήσουν πάλι την ιδιοκτησία τους εφόσον οι οικονομικές τους συνθήκες βελτιωθούν εντός των δώδεκα ετών. Το δικαίωμα επαναγοράς μεταβιβάζεται επίσης στους κληρονόμους τους.

Ρόλος τραπεζών και επενδυτών

Στον διαγωνισμό συμμετέχουν τέσσερις κορυφαίοι διεθνείς επενδυτές και οι τέσσερις συστημικές τράπεζες προτίθενται να συνεισφέρουν 100 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση του project. Το κράτος, μέσω της κοινωνικής επιδότησης, υποστηρίζει το σχέδιο, εξασφαλίζοντας ότι οι πιο ευάλωτοι θα έχουν τη στήριξη που χρειάζονται κατά τη διαδικασία αυτή.