Μεταβίβαση Πολεοδομικών Αρμοδιοτήτων: Ξεκινά η ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο από 1η Ιουλίου 2027
Η έναρξη της διαδικασίας μεταρρύθμισης του πολεοδομικού συστήματος αναμένεται στις 1 Ιουλίου, με την εφαρμογή των πρώτων «πρότυπων πολεοδομιών» στο Κτηματολόγιο. Αυτή η κίνηση αποτελεί το πρώτο βήμα σε μια ευρύτερη διοικητική αναδιάρθρωση που θα αναδιατάξει τον φορέα υπαγωγής των ΥΔΟΜ. Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης προβλέπει ότι έως τα μέσα του 2027, το νέο σύστημα θα καλύψει ολόκληρη τη χώρα, αντικαθιστώντας τις δημοτικές Υπηρεσίες Δόμησης.
Η μεταρρύθμιση περιλαμβάνει τη σταδιακή μεταφορά των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων στο Εθνικό Κτηματολόγιο, το οποίο θα αναλάβει διευρυμένο ρόλο στη διαχείριση ιδιοκτησίας και αδειοδότησης. Οι πρώτες ΥΔΟΜ που θα ενταχθούν σε αυτό το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσουν ως «πρότυπα κέντρα δόμησης», όπου θα δοκιμαστούν νέες διαδικασίες ελέγχου και ψηφιακής διαχείρισης φακέλων.
Πιλοτική εφαρμογή με αυστηρό χρονοδιάγραμμα
Ένας από τους κύριους στόχους της κυβέρνησης είναι να καταργήσει το κατακερματισμένο σύστημα που επικρατεί αυτή τη στιγμή, το οποίο περιλαμβάνει πολεοδομίες που λειτουργούν με διαφορετικούς κανονισμούς και ρυθμούς. Χαρακτηριστικά, παραδείγματα είναι η εφαρμογή των διατάξεων του ΝΟΚ και η διαχείριση της εκτός σχεδίου δόμησης, όπου ορισμένες πολεοδομίες εκδίδουν άδειες ενώ άλλες αρνούνται.
Η ευθύνη για την παρακολούθηση και τον έλεγχο θα μεταφερθεί σε έναν ενιαίο οργανισμό, τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, με κεντρική διοίκηση και κοινά πρωτόκολλα. Ο νέος φορέας θα έχει έναν επικεφαλής και δύο υποδιοικητές, οι οποίοι θα αναλάβουν αντίστοιχα θέματα κτηματολογίου και δόμησης.
Γιατί επιλέχθηκε το Κτηματολόγιο
Στελέχη της κυβέρνησης αναφέρουν ότι το Κτηματολόγιο διαθέτει πανελλαδική παρουσία και ψηφιοποιημένα δεδομένα, διευκολύνοντας τη διαδικασία σύνδεσης με τα στοιχεία ιδιοκτησίας και περιορίζοντας καθυστερήσεις. Οι μηχανικοί θα συνεχίσουν να υποβάλλουν τις αιτήσεις ψηφιακά, ωστόσο οι έλεγχοι θα είναι υποχρεωτικοί προτού ξεκινήσουν οι κατασκευές. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί νέο μητρώο ανεξάρτητων ελεγκτών και θα χρησιμοποιηθούν αυτοματοποιημένα εργαλεία για την ιεράρχηση των ελέγχων.
Αντίδραση της ΚΕΔΕ και νομική προσφυγή
Το σχέδιο της κυβέρνησης έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, που εκφράζει ανησυχία για την αποδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και για την αφαίρεση σημαντικών αρμοδιοτήτων από τους δήμους χωρίς επαρκή διάλογο. Οι δήμοι σκοπεύουν να προσφύγουν νομικά κατά της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι η μεταφορά των αδειών στο κεντρικό κράτος παραβιάζει την αυτονομία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιμένει ότι η νέα διαδικασία θα προσφέρει ταχύτερες και διαφανέστερες υπηρεσίες.
Αυθαίρετα: Προς παράταση η ρύθμιση, ανοιχτό το παράθυρο για μεταβιβάσεις
Οι πολεοδομίες έχουν αποτελέσει πηγή προβλημάτων για την κυβέρνηση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την αδυναμία διαχείρισης» του ΝΟΚ που έκανε δύσκολη την κατάσταση στο ΥΠΕΝ, λόγω περιπτώσεων όπως η άδεια για τουριστική μονάδα στο Σαρακήνικο.
Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επιδιώκει να αναδείξει τον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό ως κεντρικό πυλώνα της πολιτικής της. Παράλληλα, εξετάζεται παράταση της προθεσμίας για τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών Κατηγοριών 1 έως 4, καθώς η προθεσμία του 31 Μαρτίου 2026 πλησιάζει. Ο φόβος μαζικών μπλοκαρισμάτων αγοραπωλησιών και δωρεών οδηγεί την κυβέρνηση στην αναζήτηση λύσεων.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, αν δεν υπάρξει ρύθμιση, θα προκληθεί σοβαρή καθυστέρηση στις αγοραπωλησίες, καθώς απαιτείται η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, η οποία ενδέχεται να αποκαλύψει προηγούμενες παραβιάσεις.
Τα σενάρια στο τραπέζι
Στο πλαίσιο αυτό μελετώνται δύο προτάσεις: είτε η γενική παράταση της τακτοποίησης είτε ένα ειδικό σχήμα που θα επιτρέπει τη ρύθμιση μικρών παραβάσεων κατά τη διάρκεια της μεταβίβασης, ώστε να αποφευχθεί η αγορά απόλυτης παγώνωσης.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση παραμένει αμετάπειστη: δε θα επιτραπεί η νομιμοποίηση αυθαίρετων που κατασκευάστηκαν μετά τον Ιούλιο του 2011, καθορισμένο όριο σύμφωνα με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Το αδιέξοδο της Κατηγορίας 5
Στο μεταξύ, το ζήτημα των αυθαιρέτων Κατηγορίας 5, που εξακολουθούν να παραμένουν χωρίς ρύθμιση από το 2020, παραμένει άλυτο. Αυτά τα κτίρια, κυρίως μεγάλα ιδιωτικά και δημόσια έργα, βρίσκονται σε θεσμικό κενό και δεν μπορούν να ενταχθούν σε προγράμματα χρηματοδότησης για ενεργειακή αναβάθμιση, αν και υπάρχουν ευρωπαϊκοί πόροι διαθέσιμοι. Το αποτέλεσμα είναι ότι κτίρια που χρήζουν άμεσων παρεμβάσεων, συνεχίζουν να αποκλείονται από απαραίτητα χρήματα.
Διαβάστε ακόμη
Συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur: Ανοίγει νέα αγορά 300 εκατ. καταναλωτών για τα ελληνικά προϊόντα
ΚΡΕ.ΚΑ: Τέλος εποχής με σφυρί για τις εγκαταστάσεις στην Καβάλα (pics)
Πάνος Μήτρου: «H Ελλάδα μπορεί και οφείλει να πρωταγωνιστεί στην καθαρή ναυτιλία»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
