Ενισχυμένη στρατηγική της Τουρκίας πυροδοτεί τον ανταγωνισμό με την Ελλάδα

Η σταδιακή απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο συνέχιζε να ρέει μέσω του αγωγού TurkStream, φέρνει την Τουρκία σε μια κατάσταση όπου η σημασία της για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης φαίνεται να μειώνεται. Ωστόσο, η γειτονική μας χώρα επιδεικνύει μια δυναμική προσέγγιση, απορρίπτοντας την ιδέα ενός υποβαθμισμένου ρόλου. Αντιθέτως, προσαρμόζεται και εφαρμόζει μια πολυδιάστατη ενεργειακή διπλωματία. Η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας με την ExxonMobil για έρευνες υδρογονανθράκων σε νέες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα αυτής της στρατηγικής. Από την πλευρά της, η Ελλάδα φιλοδοξεί να εκμεταλλευτεί τις νέα δεδομένα στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση της ως προμηθευτής ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή, όντας ωστόσο υποψιασμένη για τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Τουρκία.

Το προηγούμενο έτος υπήρξε ιδιαίτερα δραστήριο για το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας. Με επικεφαλής τον Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, το υπουργείο επιδιώκει την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων και έχει υπογράψει πλήθος συμφωνιών για την προμήθεια LNG. Ταυτόχρονα, προγραμματίζει την παραγωγή υδρογονανθράκων τρίτων χωρών και προετοιμάζει την έναρξη λειτουργίας του πρώτου πυρηνικού σταθμού της χώρας το 2026, ενώ ετοιμάζεται να φιλοξενήσει τη σύνοδο COP31 για το κλίμα τον Νοέμβριο.

Σχετικά με την παραγωγή φυσικού αερίου, που ανέρχεται πάνω από το 90% από εισαγωγές, η Τουρκία στοχεύει στην αύξηση της παραγωγής από το κοίτασμα Sakarya στη Μαύρη Θάλασσα. Αναμένονται ημερήσιες παραγωγές 20 εκατ. κυβικών μέτρων το 2026 και ενδεχομένως 40 εκατ. μέχρι το 2028. Η πρόσφατη συμφωνία με την ExxonMobil ανοίγει νέες προοπτικές έρευνας. Ο John Ardill, αντιπρόεδρος της ExxonMobil, δήλωσε: «Η Κωνσταντινούπολη αποτελεί το πρώτο μας επαγγελματικό ταξίδι στο εξωτερικό για το 2026» και υπογράμμισε την αξία της συνεργασίας με την Turkish Petroleum Corporation (TPAO).

Η Τουρκία δείχνει επίσης ενδιαφέρον για την παραγωγή υδρογονανθράκων σε άλλες χώρες, όπως η Ουγγαρία και η Λιβύη. Η συνεργασία της TPAO με την MOL στην Ουγγαρία και η συμφωνία με τη λιβυκή Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου (NOC) ενισχύουν την παρουσία της στην ευρωπαϊκή και αφρικανική ενεργειακή αγορά.

Στον τομέα του LNG, η Τουρκία έχει ήδη υπογράψει σημαντικές συμφωνίες με μεγάλες εταιρείες παγκοσμίως, επιδιώκοντας αυξημένες ποσότητες LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ διατηρεί συνεργασίες και με τη Ρωσία. Οι κινήσεις αυτές, συνδυαζόμενες με την αύξηση της εγχώριας παραγωγής, προδιαγράφουν μια στρατηγική για τη συνέχιση της παροχής φυσικού αερίου στην Ευρώπη, παρά τις απαγορεύσεις από τη Ρωσία. Ενδεικτικό είναι ότι η Τουρκία παραχώρησε για πρώτη φορά FSRU στην Αίγυπτο και ολοκλήρωσε μακροχρόνια συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν.

Η ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας το 2025

Η Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του 2025, προχώρησε σε στρατηγικές συνεργασίες και επιτυχίες στον ενεργειακό τομέα. Η είσοδος της Chevron στην ελληνική αγορά, η συνεργασία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy στο «Μπλοκ 2» και η συμφωνία προμήθειας LNG με την Venture Global αποτελούν ενδείξεις της προετοιμασίας της χώρας να εκμεταλλευτεί τις νέες ευρωπαϊκές συνθήκες και να καλύψει το κενό από τη διακοπή ρωσικών εισαγωγών στην περιοχή. Ωστόσο, η αυξημένη κινητικότητα της Τουρκίας απαιτεί προσοχή, καθιστώντας αναγκαία την ετοιμότητα της Ελλάδας να διαχειριστεί τον ενεργειακό ανταγωνισμό από την πλευρά αυτή του Αιγαίου.

Διαβάστε επίσης