Κόφτης στις μεταβιβάσεις άδειας Airbnb: Νέοι κανόνες σε ισχύ
Στρατηγική παρέμβαση στην αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων επιχειρεί η ελληνική κυβέρνηση, αναχαιτίζοντας τη δραστηριότητα της άτυπης «μπίζνας Airbnb», και αυτό συμβαίνει ακόμη και σε περιοχές όπου έχουν ήδη επιβληθεί απαγορεύσεις για νέες καταχωρίσεις. Οι περιοχές που επηρεάζονται περιλαμβάνουν κεντρικές ζώνες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Με την υιοθέτηση αυτού του νέου μέτρου, οι άδειες λειτουργίας πλέον δεν είναι συνδεδεμένες με το ακίνητο, αλλά «παύουν να ισχύουν» με τη μεταβίβαση, καθώς ο Αριθμός Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) διαγράφεται από τις λίστες όταν αλλάζει το χέρι του ιδιοκτήτη. Αυτός ο νέος κανονισμός αναμένεται να περιορίσει τη αγορά που είχε αρχίσει να λειτουργεί σαν να μεταφέρεται η άδεια μαζί με το ακίνητο, κάτι που το κράτος στοχεύει να καταπολεμήσει.
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται μια εικόνα διπλής ταχύτητας στην αγορά κατοικίας. Στο κέντρο της Αθήνας, όπου ισχύει το μπλόκο στις νέες αδειοδοτήσεις τα τελευταία περίπου δώδεκα μήνες, τα διαμερίσματα που έχουν αποκτήσει ΑΜΑ καταγράφουν σημαντική αύξηση αξίας σε σχέση με εκείνα που δεν έχουν τη δυνατότητα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Αυτά τα ακίνητα έχουν αρχίσει να αποκτούν επενδυτική διάσταση, με την άδεια ότι αποτελεί βασικό παράγοντα υπεραξίας, επηρεάζοντας τις τιμές πώλησης και την συμπεριφορά των αγοραστών και πωλητών. Σημαντικές διακυμάνσεις στην αξία του ακινήτου πλέον εξαρτώνται από την ενεργή υποστήριξη του ΑΜΑ. Αντίστοιχη τάση παρατηρείται και στη Θεσσαλονίκη, ιδιαίτερα στις κεντρικές και ιστορικές περιοχές.
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται γειτονιές όπως η πλατεία Αριστοτέλους, η Εγνατία, η Τσιμισκή, και η παραλιακή ζώνη, όπου η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας έχει επηρεάσει αρνητικά την προσβασιμότητα των κατοικιών για μόνιμη διαμονή. Σχεδόν ταυτόχρονα, οι περιοχές αυτές θα επωφεληθούν από την εφαρμογή της αναστολής των βραχυχρόνιων μισθώσεων, όμοια με εκείνη που εφαρμόστηκε στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας.
Στην Αθήνα
Η Αθήνα επηρεάζεται από ένα ολικό πάγωμα στις νέες άδειες για τουριστικά καταλύματα σε οκτώ προστατευόμενες περιοχές (Πλάκα, Μετς, Θησείο, Ψυρρή-Ομόνοια, Εξάρχεια – Μουσείο -Λόφος Στρέφη, Εμπορικό Τρίγωνο, Πειραιώς και Μεταξουργείο). Σημαντική είναι η παράταση της αναστολής έως το 2026 για τις πρώτες τρεις Δημοτικές Κοινότητες, περιοχές όπου η τουριστική πίεση είχε εκτινάξει τις τιμές και είχε περιορίσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως στις ζώνες αυτές η βραχυχρόνια μίσθωση δεν μπορεί να μετατραπεί σε άτυπο περιουσιακό δικαίωμα. Συγκεκριμένα, όταν ένα ακίνητο αλλάζει χέρι —μέσω πώλησης, δωρεάς ή κληρονομιάς— διαγράφεται από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης και δεν μπορεί να λειτουργήσει ως Airbnb. Η φιλοσοφία αυτής της πολιτικής είναι να αποσυνδεθεί η άδεια από το ακίνητο και να μην μεταφέρεται στον νέο ιδιοκτήτη, ακυρώνοντας την υπεραξία που είχε αρχίσει να ενσωματώνεται στις πωλήσεις.
Η κυβέρνηση σκοπεύει να τερματίσει τις συμφωνίες «πωλείται διαμέρισμα με Airbnb», κυρίως σε περιοχές με οξυμένη στεγαστική πίεση, αποτρέποντας την εμπορευματοποίηση του ΑΜΑ.
Πάγωμα
Από την 1η Μαρτίου 2026, επεκτείνεται το καθεστώς αναστολής νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων και στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Αθήνα, και είναι πιθανό να υπάρξει περαιτέρω χρονική παράταση στο μέλλον.
Αυτή η επέκταση περιλαμβάνει περιοχές όπως η πλατεία Αριστοτέλους μέχρι την Εγνατία και την Τσιμισκή, περιλαμβάνοντας σημαντικούς εμπορικούς άξονες και το ιστορικό τρίγωνο της πόλης. Τα Λαδάδικα και η παραλιακή ζώνη από το λιμάνι έως τον Λευκό Πύργο, όπου η τουριστική χρήση έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ευνοούν τους περιορισμούς. Στη κατηγορία αυτή εντάσσονται ακόμα οι γειτονιές γύρω από τη Ροτόντα, την Καμάρα και τη Ναυαρίνου, καθώς και περιοχές της Βαλαωρίτου και η Ανω Πόλη, οι οποίες έχουν ανέβει στην προτίμηση των επισκεπτών λόγω της θέας και της γειτνίασης με το κέντρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικούς κύκλους, τα πρώτα αποτελέσματα από την Αθήνα δείχνουν μια μείωση στην ανάπτυξη νέων καταλυμάτων στις περιοχές αυτές και μία αναστροφή της προτίμησης προς τα όρια του κέντρου, κάτι που θα επιδιωχθεί και στη Θεσσαλονίκη. Στη Θεσσαλονίκη καταγράφονται περίπου 7.500 εγγραφές στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, με τις 4.800 να αφορούν αποκλειστικά την Α’ Δημοτική Κοινότητα, ενώ οι δηλώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2022 έως το 2024.
